طبقه بندی انواع خاک ، یکی از نتایج آزمایش خاک است که برای نامگذاری خاک ها و تفسیر خصوصیات آن به کار می رود.
مهم ترین روش نامگذاری خاک ها ، طبقه بندی خاک به روش یونیفاید  است.
روش دیگر، طبقه بندی خاک در سیستم آشتو است.
هرچند به اندازه روش قبلی با اهمیت نیست، اما امروزه در مسائل مرتبط با راهسازی بسیار پرکاربرد است.
در این مطلب در پی آن هستیم که انواع روش های طبقه بندی خاک را معرفی نماییم.

انواع طبقه بندی خاک

طبقه بندی خاک به این دلیل انجام می شود که خاک هایی با خصوصیات مشترک را جداسازی کرده و برای هر دسته یک اسم مشخص انتخاب کنیم.
رده بندی انواع خاک ها یکی از قدیمی ترین دغدغه های اصلی مهندسین ژئوتکنیک بوده است.
از این رو، روش های مختلفی برای طبقه بندی خاک ها ارائه شده است.
خاک ها به روش های مختلفی طبقه بندی می شوند.
در ادامه انواع مختلفی از روش های طبقه بندی خاک ها معرفی می گردد:

• طبقه بندی بر اساس نحوه تشکیل

الف) خاک های برجا
خاک هایی هستند که از فرسایش در جای سنگ تشکیل شده اند.
در واقع خاک و سنگی که خاک از آن به وجود آمده، هر دو در یک محل هستند.
این خاک ها عمدتا به صورت تیز گوشه بوده، ناهمگن هستند و فرسایش پذیری بالایی دارند.

ب) خاک های حمل شده
خاک های این دسته، در محلی به جز سنگ مادر تشکیل دهنده آنها قرار دارند.
عوامل حمل کننده این خاک ها عبارتند از: آبرفت، بادرفت، یخرفت و نیروهای ثقلی

• طبقه بندی خاک بر اساس عملکرد مهندسی

الف) خاک های دانه ای
این گونه از خاک ها، از دانه های مجزا در کنار یکدیگر تشکیل شده اند.
رفتار مهندسی این خاک ها بستگی به اندازه و شکل آنها دارد.
کانی های تشکیل دهنده خاک، تاثیر چندانی در رفتار این خاک ها ندارد.

ب) خاک های چسبنده
هیچ دانه ای به صورت مجزا قابل تشخیص نیست.
کل خاک به صورت خمیر عمل کرده و رفتار خاک وابسته به کانی های تشکیل دهنده آن است.

• طبقه بندی خاک ها بر اساس اندازه دانه ها

این روش مبنای طبقه بندی خاک ها در اکثر سیستم های طبقه بندی است.
این روش خاک ها را بر اساس اندازه آنها تقسیم بندی می کند.
در این روش از طبقه بندی، خاک ها به دو دسته زیر تقسیم بندی می شوند:
الف) خاک درشت دانه
ب) خاک ریزدانه

• طبقه بندی بر اساس تیپ خاک

یکی دیگر از رویکردهای تقسیم بندی خاک ها تقسیم خاک ها از نظر تیپ بندی است.
در این روش از طبقه بندی، خاک ها به چهار دسته تقسیم بندی می شوند:

1- خاک تیپ یک
2- خاک تیپ دو
3- خاک تیپ سه
4- خاک تیپ چهار

خاک تیپ یک از همه قوی تر و خاک تیپ چهار از همه ضعیف تر است.
در مقاله نحوه تعیین تیپ خاک ها ، این روش از تقسیم بندی خاک ها به طور مفصل بیان شده است.

سیستم های طبقه بندی خاک

در ادامه این بحث، چهار مورد از سیستم های طبقه بندی خاک ها، که بر اساس اندازه دانه های خاک بیان شده است را تشریح می کنیم.
اما پیش از آن توصیه می کنیم فیلم زیر را که معرفی کلی از سیستم های طبقه بندی خاک هاست را ببینید.
در فیلم زیر، دلیل طبقه بندی خاک ها و انواع روش های طبقه بندی، تشریح شده است.
مشاهده آن به شما دید خوبی نسبت به مفهوم طبقه بندی در انواع خاک ها، خواهد داد.

1- سیستم طبقه بندی یونیفاید

مهم ترین و متداول ترین روش طبقه بندی خاک ها در علم ژئوتکنیک ، سیستم طبقه بندی به روش متحد یا یونیفاید است.
این روش که به اختصار USCS  نامگذاری می شود مورد قبول استانداردهای معتبر جهانی از جمله ASTM است.
در این روش طبقه بندی، خاک ها به دو دسته کلی ریزدانه و درشت دانه تقسیم بندی می شود.
خاک های درشت دانه خود به دو دسته شن و ماسه، خاک های ریز دانه به دو دسته رس و لای تقسیم بندی می شوند.

برای طبقه بندی خاک ها با استفاده از روش متحد باید بر روی خاک آزمایش دانه بندی صورت گیرد.
روش کار به این صورت است که خاک با دو حرف نامگذاری می شود.
حرف اول، حرف اصلی است و اندازه ذرات خاک را نشان می دهد.
حرف دوم در طبقه بندی یونیفاید، حرف فرعی است.
در واقع توضیحی درباره نوع خاک مثل چگونگی توزیع دانه ها و خاصیت خمیری آنها می دهد.
خاصیت خمیری خاک ها از آزمایش حدود اتربرگ به دست می آید.

2- سیستم طبقه بندی آشتو

در سال 1928 اداره جاده های عمومی آمریکا این سیستم را معرفی نمود که کماکان مورد استفاده قرار می گیرد.
یک اصلاح جامع در سال 1945 توسط مهندسین راه در آن اعمال شد.
در سال 1949 و سپس در سال 1966 نیز تغییراتی در آن داده شد تا به شکل کنونی درآید.
سیستم طبقه بندی خاک ها به روش آشتو به اندازه روش یونیفاید متداول نیست، اما از آن قدیمی تر است.
عمده کاربرد این روش در راه سازی است.
در این روش خاک ها به سه دسته کلی تقسیم بندی می شود:

• خاک درشت دانه

اگر خاکی کمتر از 35 درصد عبوری از الک 200 داشته باشد، گوییم خاک درشت دانه است.
این خاک ها خود به سه دسته A1 و A2 و A3 طبقه بندی می شود.

• خاک ریز دانه

اگر خاکی بیش از 35 درصد عبوری از الک 200 داشت، خاک ریزدانه محسوب می گردد.
خاک های ریزدانه خود به دسته های A4 و A5 و A6 و A7 تقسیم بندی می شوند.

• خاک آلی

خاک های آلی با نام A8 نمایش داده می شوند.

وجه اشتراک سیستم طبقه بندی یونیفاید و آشتو در این است که هر دو با الک شماره 200 خاک ریزدانه و درشت دانه را مشخص می کنند.
اما مقدار عبوری از الک ها متفاوت است.
در روش یونیفاید، 50 درصد و در روش آشتو 35 درصد.

3- سیستم طبقه بندی BS

این سیستم طبقه بندی بر اساس آیین نامه انگلستان تنظیم شده است.
در واقع این روش، شباهت های زیادی به روش یونیفاید دارد.
تفاوت اصلی آنها در این است که در سیستم BS ممکن است از چند حرف فرعی برای تشریح خاک ها استفاده شود.
از دیگر تفاوت ها این است که اگر خاکی مقدار زیادی قلوه سنگ و تخته سنگ بزرگ داشته باشد، در ابتدا آنها را جدا کرده و الباقی خاک را دانه بندی می کنند.
در انتها توضیح می دهند که بخشی از درشت دانه خاک از آن جدا شده است.
برای نامگذاری خاک ها در استاندارد BS لازم است دو حرف اصلی و فرعی را با توجه به خصوصیات خاک کنار هم قرار دهیم.
جدول حروف اصلی بدین ترتیب هستند:

حرف های فرعی که در واقع پس از حروف اصلی می آیند به قرار زیر هستند:

4- سیستم طبقه بندی در مهندسی کشاورزی

در این روش یک اصلاح جدید اضافه شده است به نام ” لوم “.
خاک لوم خاکی است که نسبت تقریبا مساوی از رس و لای و ماسه دارد.
در سیستم طبقه بندی از دیدگاه مهندسی کشاورزی، خبری از خاک شنی نیست.
چرا که در مهندسی کشاورزی، خاک های شنی خاک های بی ارزشی هستند و روی آنها بحثی صورت نمی گیرد.
خلاصه ای از نحوه طبقه بندی خاک ها در نمودار زیر آورده شده است.

طبقه بندی خاک به روش کشاورزی

برای طبقه بندی خاک ها با استفاده از این سیستم، در ابتدا لازم است با انجام دادن آزمایش دانه بندی ، درصد سیلت ، درصد ماسه و درصد رس موجود در خاک را مشخص نمایید.
در گام بعدی و با استفاده از شکل بالا، درصد رس و سیلت و ماسه را بر روی سه وجه مثلث معین کنید.
سپس این سه نقطه را با به یکدیگر متصل کنید.
نقطه اتصال این سه ترسیم شده در هر ناحیه ای باشد، نام آن خط را تعیین خواهد کرد.
مثلا اگر خاکی 60 درصد سیلت، 20 درصد رس و 40 درصد ماسه داشته باشد، لوم سیلتی خواهد بود.
یکی از معایب این روش، این است که صرفا اندازه دانه ها در آن اهمیت دارد.
اصلا صحبتی از خواص خاک نیست.
مثلا بسیاری از خاک هایی که در این روش رس نامگذاری می شود، ممکن است واقعا رس نبوده و لای باشند.

4- سیستم طبقه بندی FAA

یکی دیگر از شیوه های طبقه بندی در خاک ها، سیستمی است که توسط اداره هوانوردی فدرال معرفی گردید.
عمده کاربرد این روش در طراحی روسازی فرودگاه ها است.
federal aviation administration که به طور مخفف آن را با FAA نمایش می دهیم خاک ها را به 13 بخش طبقه بندی کردند.
گروه خاک های E1 تا E4 خاک های دانه ای با خاصیت خمیری پایین است.
در این دسته از خاک ها عبوری از الک 200 حداکثر 35 درصد است.
دانه های درشت تر از الک شماره 10 نیز نهایتا 45 درصد است.
گروه E5 تا E12 خاک های ریزدانه ای هستند که عبوری از الک 200 آنها بیش از 35 درصد است.
خواص خمیری از گروه 5 تا گروه 12 تدریجا افزایش پیدا می کند.
گروه E13 نیز خاک های آلی هستند.
دسته آخر معادل A8 در سیستم طبقه بندی آشتو هستند.

مقایسه سیستم های طبقه بندی خاک ها

روش های مختلفی که در طبقه بندی خاک ها بیان کردیم، با یکدیگر شباهت هایی هم دارند.
در واقع بعضی از خاک ها در یک روش طبقه بندی، عینا  مشابه خواص خاک دیگر در روش دیگر است.
در جدول زیر سه روش مهم طبقه بندی را با یکدیگر مقایسه کرده ایم.
مثلا می خواهیم ببینیم خاکی که در سیستم یونیفاید SP نام دارد، در روش آشتو یا روش FAA چه نام خواهد داشت.

در خصوص طبقه بندی خاک ها سوالی دارید؟

اگر با مطالعه این مطلب سوالی در ذهنتان پیش آمد و یا اینکه از مباحث مربوط به طبقه بندی خاک ها پرسشی دارید، می توانید در بخش دیدگاه ها، در زیر همین پست، سوال خود را مطرح نمایید.
کارشناسان ما کمتر از چند دقیقه پرسش شما را پاسخ خواهند داد.

انواع خاک‌ها کدامند؟
چند نوع خاک داریم؟
در این نوشتار، طبقه‌بندی خاک‌ها از جهات مختلف بیان می شود.
هر آنچه راجع به خاک‌ها بخواهید، در این مقاله خواهید یافت.

تعریف خاک

خاک‌ها مجموعه ذراتی هستند که در اثر هوازدگی و خرد شدن سنگ ها تولید می شوند.
این ذرات فاقد چسبندگی قوی بوده و می توان آن ها به وسیله آب یا تکان دادن از یکدیگر جدا کرد.
البته باید دقت کرد که مرز بین سنگ و خاک یک مرز دقیق نیست.
چرا که برخی سنگ ها به دلیل هوازدگی زیاد، رفتاری شبیه خاک از خود نشان می دهند.
از سویی دیگر بسیاری از خاک‌ها به دلیل تراکم بالا، بسیار مستحکم بوده و مشابه سنگ ها عمل می نمایند.

دلایل تشکیل انواع خاک‌ها

همانطور که بیان شد، منشا اصلی خاک‌ها هوازدگی در سنگ ها است.
اما این هوازدگی از چه طرقی صورت می گیرد؟

1- عوامل فیزیکی: در این حالت کانی های تشکیل دهنده خاک و سنگ یکسان است.
عوامل فیزیکی هوازدگی در سنگ ها شامل موارد متعددی است.
برخی از آنها عبارتند از: فرسایش، یخ و ذوب شدن مکرر سنگ

2- عوامل شیمیایی: در این نوع از هوازدگی، سنگ ها تحت تاثیر عوامل شیمیایی، دچار تغییراتی شده و به خاک تبدیل می شوند.
در این حالت کانی ها و اجزای تشکیل دهنده خاک، لزوما یکسان نیست.
از جمله مواردی که جزء هوازدگی شیمیایی محسوب می شود، حل شدن سنگ ها در اسیدها؛ اکسیداسیون و هیدرولیز است.

اینکه خاک‌ها جزء کدام دسته هستند، صرفا با انجام آزمایش خاک مشخص می شود.

فیلم انواع خاک‌ها

در این بخش یک انیمیشن کوتاه ارائه گردیده است که در آن به زبان ساده انواع خاک‌ها از نظر دانه‌بندی معرفی شده است.
در بخش دیگری از این فیلم، انواع خاک‌ها از نظر منشا تولید به تفکیک بیان شده است.

این فیلم برای اولین بار به زبان فارسی ترجمه شده است و این ویدئو را می توانید به صورت دوبله شده و کاملاً رایگان در این وب‌سایت مشاهده فرمایید.

انواع خاک از نظر اندازه

اصلی ترین طبقه‌بندی خاک‌ها بر اساس دانه‌بندی آنها صورت می گیرد.
به طور کلی خاک‌ها به دو دسته کلی درشت‌دانه و ریزدانه تقسیم بندی می شود.
این روش از تقسیم بندی خاک‌ها، اساس کار بسیاری از روش های نامگذاری خاک‌ها، از جمله طبقه بندی خاک به روش اشتو بوده است.
شایان ذکر است که هیچگاه در طبیعت خاکی به صورت خالص وجود ندارد.
خاک‌ها همواره ترکیبی از ریزدانه و درشت‌دانه هستند.
درشت‌دانه ها به دو نوع شن و ماسه ؛ خاک‌های ریزدانه به دو نوع لای و رس تقسیم بندی می شوند.
دانه‌بندی و تعیین نوع خاک معمولا توسط آزمایش دانه‌بندی و آزمایش هیدرومتری انجام می شود.

الف) خاک درشت‌دانه

در تعریف عام، خاک‌های درشت‌دانه خاک‌هایی است که اجزای آن با چشم غیرمسلح قابل دیدن است.
خاک‌های درشت‌دانه، خود به دو دسته شن و ماسه تقسیم بندی می شوند.
این خاک‌ها چسبندگی ندارند.

خاک‌های درشت‌دانه از نظر تیزگوشه یا گردگوشه بودن به چهار دسته تقسیم بندی می شوند.

• تیزگوشه
• نیمه تیزگوشه
• نیمه گردگوشه
• گردگوشه

هر چه گوشه های اجزای یک خاک درشت‌دانه تیزتر باشد، قفل و بست اجزا بهتر صورت میگیرد.
در نتیجه خاک یکپارچه تر عمل می کند.
لذا مقاومت برشی خاک‌های تیزگوشه بالاتر است.

خاک‌های درشت‌دانه از نظر نوع دانه‌بندی به دو صورت طبقه‌بندی می شود:

• خاک درشت‌دانه خوب دانه‌بندی شده
• خاک درشت‌دانه بد دانه‌بندی شده

خوب دانه‌بندی یا بد دانه‌بندی بودن خاک‌ها معیاری است که در طبقه بندی خاک به روش یونیفاید معرفی شد.

خاک‌های بد دانه‌بندی شده دارای اجزایی هستند که یک شکل و یک اندازه هستند.
در این حالت فضای بین دانه ها زیاد است.
خاک‌های بد دانه‌بندی شده، دارای دانه‌بندی یکنواخت بوده و یا دانه‌بندی منفصل دارند.
در دانه‌بندی یکنواخت اندازه دانه ها تقریبا یکسان است و در دانه‌بندی منفصل، منحنی دانه‌بندی دارای شکاف است.

از سویی دیگر خاک‌های درشت‌دانه خوب دانه‌بندی شده اجزایی دارند که اندازه ذرات آنها یکسان نیست و دارای گستره بزرگی است.
در این حالت، ذرات ریزتر فضای خالی بین ذرات بزرگتر را پر می کنند.
چگالی این نوع از خاک‌ها، از خاک‌های بد دانه‌بندی بیشتر است.
خاک‌های خوب دانه‌بندی، شامل طیف یا گستره مناسبی از خاک‌های ریز و درشت تشکیل شده است.

ب) خاک ریزدانه

خاک ریزدانه دارای اجزای بسیار ریزی هستند که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست.
خاک‌های ریزدانه هم به دو دسته رس و سیلت طبقه‌بندی می گردند.
رس ها مجموعه ای از کانی های بلوری شکل پولکی هستند که هنگام برخورد با آب، خاصیت خمیری پیدا می کنند.
خاک‌های رسی از لای ها ریزدانه ترند.
لای نام دیگر سیلت است.
در مقاله های قبلی به طور مفصل به معرفی خاک‌های ریزدانه پرداخته ایم.
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به دو مقاله زیر مراجعه کنید:

• رس و نحوه تشخیص آن
• خاک رس چیست؟

انواع خاک از نظر دانه‌بندی

خاک‌ها از نظر دانه‌بندی به چهار دسته طبقه‌بندی می شوند.
این چهار دسته عبارتند از:

1- شن

خاک‌های شنی درشت ترین نوع خاک‌ها هستند که بیش از پنجاه درصد آنها بر روی الک شماره چهار باقی می ماند.
در این دسته از خاک‌ها ممکن است ناخالصی هایی از جنس رس، سیلت و یا ماسه وجود داشته باشد.
اما عمدتا قطر ذراتشان بیش از دو میلی متر است.
اغلب ترکیب سیلیسی دارند.
نفوذپذیری خاک‌ها شنی بسیار زیاد است.
اما با افزودن مقداری خاک رس ، این نفوذپذیری کاهش می یابد.

2- ماسه

خاک‌های ماسه ای به دسته ای از خاک‌ها گفته می شود که قطر ذراتشان بین 0.06 تا 2 میلی متر باشد.
در صورتی که خاک ماسه ای ذرات ریزدانه نداشته باشد، به آن ماسه تمیز گفته می شود.
و اما اگر ماسه ها دارای خاک ریزدانه باشند، ماسه رسی و یا ماسه سیلتی نامیده می شوند.
ماسه ها هم مانند شن ها، نفوذپذیری زیادی دارند.
در صورتی که قصد کاهش نفوذپذیری آن ها را داشته باشیم، باید به آن ها رس یا سیلت اضافه کنیم.

3- لای

سیلت یا لای به دسته ای از خاک‌های ریزدانه گفته می شود که خاصیت خمیری نداشته باشند.
(خاصیت خمیری خاک‌ها با آزمایش حدود اتربرگ تعیین می شود.)
قطر ذراتشان بین 0.002 تا 0.006 میلی متر است.
سیلت ها به صورت خالص در طبیعت وجود ندارند و معمولا ترکیبی از سیلت و ماسه و یا سیلت و شن یافت می شوند.
نفوذپذیری سیلت ها بیش از رس هاست.

4- رس

رس ها دسته ای خاک‌های ریزدانه با خاصیت خمیری هستند که قطر ذرات آنها کمتر از 0.002 میلی متر است.
ریز بودن ذرات این خاک و همچنین چسبندگی بالا، باعث شده که نفوذپذیری رس ها بسیار پایین باشد.
درصد تخلخل در رس ها بسیار زیاد است. (چرا؟)
رس ها قادرند مقدار آب زیادی را جذب کنند.
در صورتی که در این خاک‌ها ناخالصی وجود داشته باشد، بسته به نوع و میزان ناخالصی، رس سیلتی، رس ماسه ای و یا رس شنی نام‌گذاری می شوند.

در شکل زیر انواع خاک‌ها از نظر اندازه و انواع خاک‌ها از نظر دانه‌بندی قابل مشاهده است:

تصویر انواع خاک ( شن ماسه رس)

باید به این نکته دقت شود که تقسیم بندی خاک‌ها از نظر دانه‌بندی صرفا به موارد بالا محدود نمی‌شود.
هر خاکی که نام بردیم، خود ممکن است کمی از خاک دسته دیگر را داشته باشد.
مثلا وقتی می گوییم خاکی GC است، یعنی شن رس‌دار.
خاکی است که در واقع شن است، اما مقداری رس هم دارد.
به زبان ساده این چهار خاکی که در بالا معرفی کردیم، خودشان هم با هم مخلوط می شوند و خاک‌های جدید می سازند.
دسته بندی انواع خاک‌ها از نظر دانه‌بندی را می توانید در مقاله طبقه بندی انواع خاک مشاهده بفرمایید.

انواع خاک‌ها از نظر تیپ بندی

بر اساس آیین نامه 2800 ایران، خاک‌ها از نظر تیپ بندی به چهار دسته تقسیم بندی می شوند:

خاک تیپ یک

خاک تیپ یک، قوی ترین نوع خاک است که بیشتر رفتاری مشابه سنگ دارد.
این خاک‌ها متراکم ترین نوع خاک هستند و عدد آزمایش SPT در آنها بالاتر از 50 است.
سرعت موج برشی در این خاک بیش از 750 متر بر ثانیه است.

خاک تیپ دو

این نوع خاک‌ها نیز جزء خاک‌های نسبتا متراکم در مهندسی عمران است و برای ساختمان سازی مناسب است.
سرعت موج برشی در خاک تیپ دو بین 375 تا 750 متر بر ثانیه است.
عدد اس پی تی در این خاک‌ها نیز بیش از 50 ضربه است.
عمده خاک‌ها در مرکز و شمال شهر تهران از این نوع است.

خاک تیپ سه

خاک نوع سه نسبتا ضعیف است.
معمولا خاک‌هایی که به خوبی متراکم نشده اند و سرعت موج برشی در آن ها بین 175 تا 375 باشد، جزء خاک‌های تیپ سه طبقه‌بندی می شوند.
خاک‌های مناطق جنوبی شهر تهران، از نوع سه است.

خاک تیپ چهار

این نوع خاک ضعیف ترین نوع خاک است.
معمولا لجنزار یا شوره زار ها خاک نوع چهار هستند.
سرعت موج برشی در آنها بسیار پایین است.
ساختمان سازی بر روی خاک نوع چهار توصیه نمی‌شود.

انواع خاک‌ها از نظر منشا تشکیل

پیش‌تر گفتیم که خاک‌ها از هوازدگی سنگ ها به وجود می آید.
پس از اینکه سنگ هوا زده گردید و به خاک تبدیل شد، یا در همان محل می ماند، یا توسط عواملی به مناطق دیگر منتقل می شود.
لذا خاک‌ها را می توان به دو بخش کلی تقسیم بندی کرد:

1- خاک‌های برجا

در این نوع از خاک‌ها سنگ هوازده تبدیل به خاک شده و در همان محل باقی می ماند.
روش تشخیص این نوع از خاک‌ها این است که در آن محل، گمانه ای حفاری شود.
اگر اندازه ذرات خاک محل از سطح زمین تا عمق گمانه افزایش یابد، می توان گفت که خاک از نوع برجاست.
این دسته از خاک‌ها لایه بندی ندارند، عمق کمی دارند و از جنس سنگ مادر هستند.
خاک‌های برجا به دلیل عدم انتقال و جابجایی، گرد شده نیستند.
اینگونه خاک‌ها عمدتا دانه بندی خوبی دارند.

2- خاک‌های منتقل شده

این خاک‌ها توسط عواملی مثل آب، باد و … از محل تشکیل به محل دیگری منتقل شده اند.
در واقع این نوع خاک‌ها از سنگ هوازده تشکیل می شود.
اما خاک و سنگ مادر در یک محل نیستن.
چرا که خاک‌ها توسط عوامل زیر از محل سنگ مادر جابجا شده اند.
این خاک‌ها دارای لایه بندی هستند.
به دلیل جابجایی که داشته اند، عمدتا گردگوشه هستند.
ضخامت لایه های خاک‌های انتقالی، بیش از خاک‌های برجاست.

عوامل انتقال دهنده خاک‌ها

خاک‌ها توسط عوامل مختلفی از سنگ مادر اصلی خود جدا شده و منطقه دیگری انتقال پیدا می کنند.
برخی از این عوامل عبارتند از:

الف) آب

آب یکی از قدرتمندترین عوامل انتقال خاک‌هاست.
هنگام ایجاد سیلاب و یا هنگام حرکت رودخانه ها، خاک با ذرات بسیار بزرگ قابلیت جابجایی دارند.
ذرات بسیار بزرگ، در کف رودخانه و ذرات کوچکتر در بالای سطح آب قرار گرفته و می تواند خاک را گل آلود کند.
به خاک‌هایی که با آب انتقال پیدا می کنند، آبرفت گفته می شود.
آبرفت ها عموما از شن و ماسه تشکیل شده اند.

ب) باد

باد قدرت آب را ندارد و نمی تواند ذرات بسیار بزرگ را جابجا کند.
اما ذرات ریز را می تواند جابجا کند.
خاک‌های انتقال یافته توسط بادها، بادرفت نام دارد.
ماسه های کویر معمولا در این دسته قرار می گیرند.
لس ها یکی دیگر از انواع بادرفت ها هستند که از جابجایی سیلت ها به وجود می آیند.

ج) یخچال

در مناطق سردسیر و در نزدیک دو قطب شمالی و جنوبی کره زمین، برخی از مناطق در فصول سرد سال سراسر پوشیده از یخ و برف است.
در فصول گرم سال این یخ و برف آب شده و به همراه خود، خاک را جابجا می کند.
به خاک‌های انتقال یافته توسط این عامل، یخرفت گفته می شود.

د) جاذبه زمین

در مناطقی که اختلاف ارتفاع بین دو نقطه از زمین وجود دارد، جاذبه زمین می تواند عامل جابجایی خاک‌ها شود.
به عنوان مثال در مناطق کوهستانی، اگر سنگ مادری در قله یک کوه دچار هوازدگی شود، خاک به وجود آمده می تواند توسط جاذبه زمین به دامنه و یا کوهپایه انتقال پیدا کند.

انواع خاک از نظر خواص آلی

خاک‌ها از نظر مواد تشکیل دهنده آن به دو دسته آلی و معدنی تقسیم بندی می شود:

1- خاک معدنی

خاک‌های معدنی، تمامی خاک‌هایی هستند که در دسته های قبلی بررسی کردیم.
در این گروه از خاک‌ها، هیچگونه باقی مانده گیاهان و یا اجزای بدن جانوران وجود ندارد.
این دسته، خاک‌های مستحکم تری هستند و دوام بیشتری دارند.
به طور کلی به خاک‌هایی که آلی نباشند، معدنی گفته می شود.

2- خاک آلی

خاک آلی خاکی است که از گیاهان پوسیده شده و یا از بقایای بدن جانوران تشکیل شده باشد.
این دسته از خاک‌ها بسیار سست هستند و قابلیت تراکم پذیری زیادی دارند.
حتی مقدار کمی از مواد آلی تاثیر زیادی بر خواص مکانیکی خاک‌ها دارد.
روش های مختلفی برای تشخیص این دسته از خاک‌ها وجود دارد.
یکی از راه‌ها، شناخت از طریق بوی بد و یا رنگ تیره و سیاه آنهاست.
اما روش دقیق تر آن است که بر روی این خاک‌ها دو بار آزمایش حد روانی انجام دهید.
یکی بر روی خاک خشک و دیگری بر روی خاک با رطوبت طبیعی.
در صورتی که مقدار حد روانی بیش از 25 درصد اختلاف داشت، خاک از نوع آلی است.

کاربرد انواع خاک

حالا که در بخش های قبلی با انواع خاک‌ها و روش های نامگذاری آنها آشنا شدید، وقت آن رسیده که کاربرد هریک را بدانید.
در جدول زیر کاربرد انواع خاک‌ها بیان می شود:

روشهای شناسایی انواع خاک

در این قسمت روش شناسایی چشمی و بدون انجام آزمایش برخی از خاک‌ها بیان می شود.
لازم به ذکر است ما قبلا به طور مفصل روش های تشخیص انواع خاک‌های رس را بیان کرده ایم.
لذا در این بخش فقط راجع به روش های تشخیص خاک‌های درشت‌دانه بحث می کنیم.

پاره سنگ

به نوعی از خاک‌ها گفته می شود که اندازه ای بیش از 20 سانتی متر داشته باشند.
20 سانتی متر حدودا فاصله مچ دست تا آرنج است.
پس اگر تکه سنگی دیدید که از اندازه مچ دست تا آرنج شما بزرگتر بود، می توانید آن را پاره سنگ نام‌گذاری کنید.

قلوه سنگ

به قطعات سنگی که اندازه بین 8 تا 20 سانتی متر داشته باشد، قلوه سنگ گویند.
قطعه ای که این اندازه باشد، به راحتی در کف دست جا می گیرد.
پس اگر توانستید سنگی را داخل دست خود جای دهید، آن قطعه، قلوه سنگ است.

شن

تعریف دقیق شن ها را قبلا در طبقه‌بندی به روش یونیفاید گفته ایم.
اما به طور کلی شن ها قطعاتی هستند که بین 2 تا 80 میلی متر باشند.
یعنی قطعاتی که وقتی روی دست قرار دادید، به سختی می توانید مشت خود را ببندید.
روش تشخیص شن‌های ماسه ای متراکم این است که میخی به قطر 5 سانتی متر داخل آن فرو کنیم.
این میخ حداکثر تا چند اینچ فرو می رود.
شن های پاره سنگی با بیل قابل کندن هستند.
میخ با قطر 5 سانتی متر هم به آسانی داخل آن فرو می رود.

ماسه

به خاک‌هایی گفته می شود که با چشم غیرمسلح قابل دیدن است.
اندازه آنها بین 63 میکرون تا 2 میلی متر است.
وقتی خشک باشند اصلا چسبیده نمی شوند.
ماسه ها خود به سه دسته تقسیم بندی می شوند:

1. ماسه درشت‌دانه با اندازه ای بین 0.5 تا 2 میلی متر
2. ماسه متوسط با اندازه ای بین 0.25 تا 0.5 میلی متر
3. ماسه ریز که اندازه ای بین 63 میکرون تا 0.25 میلی متر دارد.

انواع دیگر ماسه ها عبارتند از ماسه سیلتی، ماسه میکایی، ماسه لاتریتی و ماسه های رسی.
روش شناسایی ماسه های رسی این است که کلوخه های آن کلنگ جدا می شوند.
با انگشت هم قابل خراش دادن هستند.

برای تشکیل لایه ای از خاک به ضخامت ۳۰ سانتی متر چه مدت زمان لازم است

برای اینکه بدانید برای تشکیل لایه ای از خاک چه مدت زمان لازم است، ابتدا باید بدانید آن خاک چه نوع خاکی است.
همچنین شرایط آب و هوایی نیز بسیار تعیین کننده است.
لذا نمی توان عدد دقیقی اعلام کرد.
اما به طور کلی برای تشکیل لایه ای از خاک به ضخامت ۳۰ سانتی متر به زمانی در حدود 300 الی چند صد هزار سال نیاز است.

در مورد خاک‌ها سوالی دارید؟

اگر هنوز هم در مورد خاک‌ها و انواع آن سوالی دارید، می توانید در بخش دیدگاه، در زیر همین مطلب سوالتان را بپرسید.
کارشناسان ما در عرض چند دقیقه پاسخ شما را با کمال میل خواهند داد.

آزمایش خاک در رباط کریم مدتی است اجباری شده.
در این نوشتار در پی آن هست که به شما بگوییم تست خاک در رباط کریم چگونه انجام می شود.
و در حال حاضر قیمت آزمایش خاک در شهر رباط کریم و شهرهای اطراف آن چقدر است.

بهترین آزمایشگاه در رباط کریم

مناسب ترین آزمایشگاهی که در رباط کریم وجود دارد، آزمایشگاهی است که بتواند کار شما را درست و به موقع انجام دهد.
پس برای انتخاب آزمایشگاه، صرفا مسائل مالی را در نظر نگیرید.
سرعت عمل و پشتیبانی به موقع هم مهم است.
لیست بهترین آزمایشگاه های رباط کریم در همین سایت ارائه شده است.
می توانید با یکی از آنها تماس بگیرید.
و پروژه تست خاک خود را به آنها بسپارید.

مراحل آزمایش خاک در رباط کریم

مراحل انجام آزمایش خاک در شهر رباط کریم همانند تهران است.
به طور خلاصه تست خاک شامل مراحل زیر است:

یافتن آزمایشگاه خاک

در ابتدا لازم است یک آزمایشگاه خاک متناسب پیدا کنید.
آزمایشگاه های رباط کریم را می توانید در سایت بازار خاک پیدا کنید.
پس از توافق بر سر قیمت لازم است با آزمایشگاه مربوطه قراردادی منعقد نمایید.

حفاری زمین

اولین کاری که آزمایشگاه مربوطه انجام می دهد، حفاری زمین است.
حفاری زمین به دو روش دستی یا ماشینی انجام می شود.
برای اینکه بدانید حفاری دستی برای پروژه شما مناسب است یا حفاری ماشنی، این مقاله را بخوانید.
در شکل زیر نمایی از انجام حفاری در رباط کریم را مشاهده می کنید.

حفاری جهت انجام آزمایش خاک در رباط کریم

انجام آزمایش خاک

در این مرحله انواع مختلف تست خاک بر روی زمین انجام می شود.
آزمایش ها خود به دو دسته طبقه بندی می شوند.
آزمایش های صحرایی و آزمایش های آزمایشگاهی.
دقت بفرمایید در شهر رباط کریم تمامی آزمایش های اجباری نظام مهندسی انجام می شود.

تهیه گزارش مکانیک خاک

بعد از اینکه تمامی ازمایش ها انجام شد، نتایج آن داخل دفترچه ای نوشته می شود.
به این دفترچه، گزارش مکانیک خاک گفته می شود.
در این گزارش، تمام آنچه مهندس محاسب برای طراحی ساختمان نیاز دارد، نوشته شده است.
نحوه نوشتن صحیح گزارش مکانیک خاک، تخصصی است که هر آزمایشگاهی ندارد.
پس در انتخاب آزمایشگاه دقت بیشتری به خرج دهید.

قیمت تست خاک در رباط کریم

تا چند سال پیش آزمایش خاک در رباط کریم اجباری نبود.
لذا هر آزمایشگاهی قیمت خاص خودش رو ارائه می کرد.
اما اخیرا به دستور نظام مهندسی، رباط کریم هم در لیست آزمایش خاک در شهرستان های اطراف تهران قرار گرفته است.
پس با توجه به موارد زیر می توان قیمت آزمایش خاک را در این شهر اینگونه تخمین زد:

• قیمت حفاری

بسته به نوع حفاری، قیمت آن نیز متفاوت خواهد بود.
حفاری به دو شکل دستی و ماشینی صورت می گیرد.
قیمت حفاری ماشینی اغلب بیشتر از حفاری دستی است.
در دو لینک زیر می توانید می توانید قیمت هر د نوع حفاری را ببینید:

• قیمت برگه سبز ژئوتکنیک

هزینه انجام آزمایش خاک به طور خلاصه در قیمت برگه سبز ژئوتکنیک خلاصه می گردد که خود تابع عوامل گوناگونی است.
برای اطلاع از هزینه دقیق آن با ما تماس بگیرید یا مقاله قیمت آزمایش خاک را مطالعه کنید.
هزینه برگ سبز در ماه های مختلف سال متفاوت است.
در اواخر سال قیمت ها ارزان تر و اوایل سال قیمت ها بیشتر از دیگر ماه های سال است.

الان قیمت آزمایش خاک چنده؟

قیمت آزمایش خاک ثابت نیست و تابع عوامل مختلفی است.
همین الان با ما تماس بگیرید و با دادن مشخصات ساختمان خود، از قیمت آزمایش خاک آن مطلع شوید.