آزمایش های اجباری جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک شامل آزمایش های مختلفی است.
این آزمایش ها، خود به دو دسته کلی آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی تقسیم بندی می شود.
در این نوشتار قصد داریم آزمایش هایی که برای اخذ جواز ساخت یک ساختمان اجباری است را معرفی نماییم.

آزمایشات صحرایی

آزمایش های صحرایی ژئوتکنیکی، گسترده زیادی را در بردارد.
خوبی این دسته از آزمایش ها این است که خاک مورد آزمایش دستخورده نیست.
خاک های مورد آزمایش، شرایطشان مشابه واقعیت است.
اما در کنار این محاسن، مشکل مرزبندی آزمایش وجود دارد.
همچنین هزینه بالای آنها، استفاده از این آزمایش ها را محدود کرده است.
آزمایش های صحرایی جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک عبارتند از:

1- آزمایش نفوذ استاندارد یا SPT

آزمایش اس پی تی یا نفوذ استاندارد آزمایشی است که در موازات حفاری هر دو تا سه متر انجام می شود.
این دستگاه دارای وزنه ای با وزن 63.5 کیلوگرم است که از ارتفاع 76 سانتی متری سقوط می کند.
از میزان نفوذ صورت گرفته، می توان پارامترهای زیادی از خاک از جمله تیپ خاک را تشخیص داد.
انجام آزمایش نفوذ استاندارد (spt) و نیز نمونه گیری، بایستی تا عمق 15متر زیر تراز پی، به ازای هر 2 تا 3 متر و پس از آن هر 4 تا 5 متر انجام و فیلم آن ارایه گردد.
در شرایطی که لایه و نوع طبقه بندی خاک ساختگاه پروژه، بصورت قابل توجهی تغییر نماید، بنابر تشخیص شرکت خدمات آزمایشگاهی، عمق آزمایش و نمونه گیری مورد بازبینی قرار گیرد.

ضوابط انجام تست اس پی تی

پیشنهاد میگردد که در پروژه های با بیش از یک گمانه مطالعاتی، در صورتیکه تراز دهانه گمانه ها یکسان میباشد، اعماق انجام مطالعات صحرایی در یک گمانه در عمقهای زوج ( 6،4،2 و …) و در گمانه دیگر، در عمقهای فرد (5،3،1 و ..) انتخاب گردد.
تا نتایج بدست آمده، توزیع مناسب تری در عمق داشته باشند.
بدینوسیله تحلیل بهتری از آنها بدست خواهد آمد.
در انجام مطالعات صحرایی پروژه هایی که فاقد گمانه ماشینی بوده و گمانه اصلی آنها به صورت دستی میباشد، ضروری است که حداقل تعداد 5 آزمایش SPT تا عمق 15 متری زیر تراز فونداسیون انجام گردیده و مستندات فیلم آن ارائه گردد.
فواصل عمق های انجام آزمایش SPT دستی در این شرایط حداقل برابر 2 متر درنظر گرفته شود.
درخصوص انجام مطالعات صحرایی بالای تراز پی، با توجه به آیین نامه های موجود درخصوص تراز مبنای تعیین و اندازه گیری سرعت موج برشی، ضرورت است آزمایش SPT هر 3 متر قبل از تراز پی انجام گردد.
لیکن جهت تعیین پارامترهای ژئوتکنیک لایه های بالای تراز پی و جداره گود، طبق نظر مشاور ژئوتکنیک، عملیات نمونه گیری می تواند انجام گردد.
لیکن ضرورتی جهت ارائه مستندات فیلم های نمونه گیری به واحد ژئوتکنیک وجود ندارد.

2- آزمایش دانسیته در محل

تست دانسیته در محل، آزمایشی است جهت دست یابی به چگالی خاک.
این آزمایش برای حفاری های دستی در تراز پی اجباری است.
در صورتی که حفاری به صورت ماشینی انجام شود، لازم است از روش های دیگری جهت تعیین چگالی استفاده شود.
این روش ها عبارتند از:

• تعیین چگالی به روش موم گیری
• روش تعیین چگالی با استفاده از جیوه
• استفاده از آزمایش چگالی ویژه

در صورتیکه حفر گمانه ها به علت محدودیت، صرفاً بصورت چاه های دستی می باشد، انجام آزمایش دانسیته در تراز پی در چاه دستی الزامی می باشد.
ارائه فیلم sand bottle در چاهک های دستی که برای شناسایی گود حفاری می گردند، در کلیه پروژه ها الزامی می باشد.
مگر اینکه حفاری تا تراز پی بصورت مغزه گیری خشک صورت گیرد.

3- آزمایش دانهول

آزمایشی جهت حصول سرعت موج برشی در خاک و در نتیجه تخمین تیپ خاک.
انجام آزمایش دانهول در ساختمان های بیش از ده طبقه الزامی است.
برای انجام این آزمایش لازم است در داخل گمانه ماشینی لوله پولیکا قرار گیرد.
سایز این لوله پولیکا عمدتا 6 است.
لازم است اطراف این لوله، گراول پک شود.
گاهی آزمایش دانهول برای پروژه هایی به کار می رود که نتایج دیگر در آن، لب مرز باشد.
یا اینکه کارشناس سازمان نظام مهندسی به صحت و سقم آن شک کرده باشد.
در چنین شرایطی اجباری است که آزمایش دانهول انجام شود تا نتیجه آن با نتایج قبلی کنترل شود.

4- آزمایش برش برجا و آزمایش بارگذاری صفحه

آزمایشی است جهت دست یابی به پارامترهای مقاومت برشی خاک ها.
همچنین محاسبه دقیق تر مدول الاستیسیته و مدول عکس العمل بستر.
آزمایش برش برجا و بارگذاری صفحه در ساختمان هایی که گودبرداری آنها بیش از شش متر است اجباری است.
گاهی در پروژه هایی که سازه نگهبان در آنها اجباری می شود هم نیاز به انجام این آزمایش وجود دارد.
چرا که با استفاده از تست بارگذاری صفحه، پارامترهای مقاومت برشی با دقت بیشتری به دست می آید.
لذا می توان سازه نگهبان بهتری طراحی کرد.

آزمایشات آزمایشگاهی

دسته دیگر از آزمایشات اجباری جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک از سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، آزمایش های آزمایشگاهی هستند.
لازم به ذکر است که نمونه هایی که در آزمایشگاه تحت آزمایش های مربوطه قرار میگیرند، میبایست دقیقاً دارای همان لیبل نصب شده در زمان مطالعات صحرایی باشند.
که در فیلم نمونه گیری نیز نمایش داده شده بودند.
این آزمایش ها، اغلب مشکل دست خوردگی دارند.
مشابهت آنها با مقادیر واقعی، در هاله ای از ابهام است.
اما راحتی کار با آنها و همچنین سادگی کنترل شرایط آنها موجب شده که استفاده از این شیوه از آزمایش ها متداول گردد.
آزمایش های اجباری جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک عبارتند از:

1- آزمایش دانه بندی

این آزمایش برای اطلاع از نحوه دانه بندی خاک صورت می گیرد.
مطابق قوانین، انجام این آزمایش در گمانه های دستی هر دو متر یکبار الزامی است.
در گمانه های ماشینی هر سه متر یکبار اجباری است.
با استفاده از نتاج این تست، می توان طبقه بندی خاک  انجام داد.

2- آزمایش درصد رطوبت

از دیگر آزمایش های اجباری جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک است.
در گمانه های دستی هر دو متر یکبار و در گمانه های ماشینی هر سه متر یکبار اجباری است.
آزمایش درصد رطوبت خاک اساس و پایه بسیاری از آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی در ژئوتکنیک است.

3- آزمایش برش مستقیم

این آزمایش جهت تخمین پارامتر های مقاومت برشی مثل Ø و c انجام می شود.
انجام آزمایش برش مستقیم در یک گمانه سی متری به تعداد سه آزمایش اجباری است.
یکی در تراز پی، دیگری زیر تراز پی و آزمایش آخر، در محلی که نوع خاک تغییر کند.
مثلا لایه اول رس باشد، لایه بعدی شن.
اخیرا سازمان نظام مهندسی، می گوید هر ده متر یکبار تست برش مستقیم انجام شود.
در شکل زیر نمایی از انجام آزمایش برش مستقیم را ملاحظه می کنید.

آزمایش برش مستقیم، یکی از آزمایش های اجباری برای اخذ تاییدیه آزمایش خاک

4- آزمایش حدود اتربرگ

آزمایشی با هدف تعیین حد خمیری خاک، حد انقباض خاک و حد روانی خاک.
آزمایش حدود اتربرگ در گمانه های دستی هر دو متر یکبار انجام می شود.
در گمانه های ماشینی هر سه متر یکبار اجباری است.
از این تست آزمایشگاهی در تشخیص خاک رس استفاده می شود.

در خصوص آزمایش های خاک سوال دارید؟

اگر در خصوص نحوه انجام آزمایش های خاک و یا مفاهیم مرتبط با آنها سوالی دارید و یا با خواندن مطالب بالا ابهامی در ذهنتان ایجاد شده است، می توانید در بخش دیدگاه ها در زیر همین نوشته آن را مطرح نمایید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.
ضمنا اگر قصد استخدام تکنسین برای انجام آزمایش های بالا را دارید، می توانید در سایت بازار خاک آگهی دهید.
خیلی زود نفر مورد نظرتان را استخدام نمایید.

آزمایش خاک یکی از مدارک ضروری برای اخذ جواز ساخت یک ساختمان است.
اما بعضی از ساختمان ها از انجام آزمایش خاک معاف هستند.
یعنی انجام تست خاک در آنها اجباری نیست.
در این مطلب کوتاه قصد داریم ساختمان هایی که از انجام آزمایش خاک معاف هستند به شما معرفی کنیم.

ساختمان های معاف از آزمایش خاک

در صورتی که ساختمان شما تمامی شرایط زیر را داشته باشد، معاف از تست خاک است.
در این شرایط نیاز به حفر گمانه نیست.
صرفا جمع آوری اطلاعات و بازدید محلی کفایت می کند.
دقت کنید که حتی اگر یکی از شرط های زیر را نداشت، آزمایش خاک برای آن اجباری می شود.

1. ساختمان هایی که داده های کافی از زمین شناسی محدوده مورد نظر در دسترس باشد.
2. زمین هایی که ساختمان روی آن با اهمیت کم باشد
   (برای اطلاع از اهمیت ساختمان خود، به مقاله انواع ساختمان ها از نظر اهمیت مراجعه کنید.)
3. ساختمان هایی با اهمیت متوسط با حداکثر چهار طبقه
4. پروژه هایی با مساحت سطح اشغال کمتر از 300 متر مربع
5. ساختمان هایی که در طراحی و اجرای آنها، گودبرداری کمتر از دو متر باشد.
6. تعداد ساختمان ها زیاد نباشد.
   (بیش از سه ساختمان نزدیک به یکدیگر مانند شهرک ها یا پروژه های انبوه سازی نباشد).
7. تیپ خاک مطابق استاندارد 2800، از نوع سه یا چهار باشد.
   (برای تعیین تیپ خاک خود، مقاله روش های تعیین تیپ خاک را مطالعه فرمایید.)
8. احتمال مواجه شدن با خاک های مسئله دار وجود نداشته باشد.
   (مانند خاک های رمبنده، خاک های متورم شونده و یا خاک هایی با پتانسیل روانگرایی)
9. خاک دستی در محل ساخت آن ساختمان وجود نداشته باشد.
10. سازه ای در مجاورت محل انجام آزمایشات وجود نداشته باشد که احتمال خسارت وارد شدن به آن وجود داشته باشد.
11. محل مورد نظر در منطقه گسل اصلی واقع نشده باشد.
12. سطح آب زیرزمینی در منطقه بالا نباشد.

مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان تاکید می کند که اخذ جواز بدون انجام آزمایش خاک تنها در حالتی امکان پذیر است که تمامی موارد فوق پابرجا باشد.
حتی اگر یکی از شرایط بالا برقرار نباشد، لازم است آزمایش خاک انجام شود.

تا همین چند سال پیش، انجام آزمایش خاک صرفا برای ساختمان های شش طبقه و بالاتر اجباری بود.
یعنی ساختمان های پنج طبقه تست خاک نیاز نداشتند.
اما در هشتم دی ماه سال 1403 سازمان نظام مهندسی اطلاعیه زیر را ارائه کرد:

 با توجه به بند 7-2 مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان وآیین نامه 2800 ویرایش پنجم، در راستای اجرای قانون و در جهت ارتقاء کیفیت خدمات ساخت و ساز شهری، فرآیند مطالعات ژئوتکنیک برای کلیه ساختمان های دارای 5 سقف به بالا در شهر تهران از تاریخ 08/10/1403 الزامی می باشد.

مطابق این اطلاعیه تمامی آزمایشگاه های مکانیک خاک موظند برای ساختمان های پنج طبقه نیز تست بگیرند.
کماکان انجام آزمایش خاک برای ساختمان های چهار طبقه و کمتر اجباری نیست.
لیست آزمایشگاه های خاک را می توانید در وبسایت نیازمندیهای بازار خاک ببینید.
در تصویر زیر نمایی از انجام آزمایش خاک در پروژه ای را مشاهده می کنید که طبق فوانین جدید، انجام تست خاک در آن اجباری است.

آزمایش خاک در ساختمان برای اخذ جواز ساخت

در خصوص آزمایش خاک سوال دارید؟

در صورتی که در خصوص انجام آزمایش خاک ساختمان و ساختمان هایی که از از انجام تست خاک معاف هستند سوالی دارید می توانید در بخش دیدگاه ها در زیر همین نوشته، پرسش خود را مطرح کنید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.

گزارش مکانیک خاک خلاصه ای از نتایج آزمایش هایی است که در زمین یک ساختمان انجام داده ایم.
بسیاری از مهندسین عمران، دنبال یادگیری گزارش نویسی هستن.
چون می دانند، می توانند از این طریق کسب درامد کنند.
اما چگونه می توان یک گزارش مکانیک خاک با کیفیت تهیه کرد؟
گزارش مکانیک خاک از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟
اینها سوالاتی است که در این مقاله به پاسخ های آن دست خواهیم یافت.
در این نوشتار روش تهیه یک گزارش مکانیک خاک به صورت گام به گام بیان خواهد شد.

گام 1: مطالعه اجمالی اصول مکانیک خاک

همانطور که گفتیم دفترچه مکانیک خاک، خلاصه ای از نتایج آزمایش های صورت گرفته بر روی خاک محل است.
نوشتن و خلاصه کردن این نتایج بدون داشتن اطلاعات ژئوتکنیکی میسر نیست.
لذا لازم است بر اصول اولیه مکانیک خاک مسلط باشید.
اگر رشته تحصیلی شما مهندسی عمران است، به شما پیشنهاد می کنیم جزوات یا کتب درس “مکانیک خاک” و یا درس “آزمایشگاه مکانیک خاک” را مجددا مطالعه کنید.
اگر رشته تحصیلی شما عمران نیست پیشنهاد می کنیم از آموزش های موجود در این وبسایت و یا کتاب های مرجع مکانیک خاک مثل کتاب براجا.ام.داس استفاده کنید.

چه آزمایش هایی را بلد باشیم؟

همانطور که گفتیم گزارش خاک، در واقع گزارشی از آزمایش های صورت گرفته در محل پروژه است.
لذا برای نوشتن دفترچه مکانیک خاک، لازم است به یک سری از آزمایش ها تسلط کافی داشته باشید.
این آزمایش ها برای استان های مختلف متفاوت است.
برای نوشتن دفترچه خاک پروژه های معمولی در شهر تهران، لازم است به این آزمایش ها مسلط باشید:

1. آزمایش اس پی تی
2. آزمایش دانسیته در محل
3. آزمایش درصد رطوبت خاک
4. آزمایش حد روانی
5. آزمایش حد خمیری
6. آزمایش برش مستقیم
7. آزمایش دانه بندی

توصیه می شود آزمایش های بالا را به صورت عملی حداقل یکبار انجام دهید.
اگر انجام دادن این تست ها برای شما امکانپذیر نیست و یا شرایط آنرا ندارید، توصیه می کنیم با کلیک روی هر لینک های بالا، توضیحات اجمالی هر تست را بخوانید و به آن مسلط شوید.

گام 2: شناخت اجزای دفترچه مکانیک خاک

گزارش مکانیک خاک به دلیل مکتوب بودن آن، ماهیت ماندگاری دارد.
به عنوان یک سند بارها و بارها مورد استناد قرار میگیرد.
توسط کارشناسان سازمان نظام مهندسی و شهرداری تهران مورد بررسی قرار میگیرد.
لذا در تهیه آن لازم است دقت عمل مبذول گردد.
لازم است جزییات این دفترچه را بدانید.
بر تمام اجزای آن مسلط باشیم.
اجزای یک گزارش ژئوتکنیک عبارتند از:

کلیات گزارش مکانیک خاک

در این بخش به معرفی کلی محدوده ای که در آن آزمایش مکانیک خاک انجام شده است می پردازیم.
این معرفی، شامل بیان آدرس ملک، شماره پرونده، شماره پلاک ثبتی، مساحت، نام مالک و تمامی اطلاعاتی است که در سند مالکیت آن زمین ذکر شده است.
اگر در محل پروژه حفاری صورت نگرفته است، باید علت آن بیان شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص اینگونه پروژه ها می توانید مقاله آزمایش خاک بدون حفاری را مطالعه نمایید.
ارائه تصاویری از محدوده ملک و همچنین استفاده از تصاویری از منطقه و تصاویری از نقشه هوایی می تواند موجب زیبایی متن شود.
در ادامه، لازم است اطلاعاتی از ویژگی های زمین شناسی زمین مورد مطالعه بیان شود.
این اطلاعات باید در برگیرنده وضعیت آبرفت ها و وضعیت سازند باشد.
در انتها، لازم است وضعیت زمین از نظر همجواری با گسل ها بررسی شود.
سپس اطلاعات جامعی در این خصوص ارائه گردد.
در تصویر زیر نمایی از یک گزارش نویس مکانیک خاک را می بینید.

گزارش نویس مکانیک خاک

تشریح آزمایش های صورت گرفته

در این بخش لازم است تمامی حفاری ها و آزمایش های صورت گرفته در آن زمین را به دقت شرح دهیم.
برای اطلاع از ضوابط حفاری گمانه ها می توانید مقاله تعداد و عمق گمانه ها در آزمایش خاک را مطالعه نمایید.
بهتر است از آزمایش های صورت گرفته، تصاویری در متن گزارش بگنجانیم.
آزمایش هایی که بر روی خاک ها انجام می شود، به دو دسته کلی تقسیم بندی می شود.
1- آزمایش صحرایی
2- آزمایش های آزمایشگاهی
مشخصات هریک را لازم است در متن گزارش قرار دهیم.
لازم است از هرکدام شرح مختصری بیان کنیم.
برای تشریح نتایج آزمایش لازم است خودتان بر روی انجام آزمایش های مکانیک خاک مسلط باشید.

تفسیر نتایج آزمایش ها

باید داده های آزمایشگاهی بخش قبل، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
سپس اطلاعات حاصل از آنرا به صورت قابل فهم جهت سازندگان و مهندسین محاسب بیان نماییم.
مثلا فرض کنید از آزمایش دانه بندی خاک، مانده روی الک های مختلف به دست آمده باشد.
وزن خاک باقی مانده روی الک به چه درد میخورد؟
باید با استفاده از نرم افزارهای مختلف و تحلیل نتایج، طبقه بندی خاک به روش یونیفاید انجام دهیم.
مثلا بگوییم نوع خاک GC است.
نوع خاک است که به درد مالک یا مهندس محاسب می خورد، نه وزن باقیمانده روی هر الک.
پس از نوع خاک، سطح آب زیرزمینی، تراکم خاک و… را معرفی کنید.

 بیان پارامترهای طراحی ژئوتکنیکی

در این فصل از گزارش مکانیک خاک، کاربردهای نتایج بخش قبلی بیان می شود.
خروجی آزمایش های صورت گرفته بر روی خاک ها را باید در این قسمت وارد کنید.
در این بخش اطلاعات حاصل از آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی را بیان می کنیم.
لازم است اطلاعات طوری باشد که برای مهندسین محاسب قابل استفاده باشد.
این پارامترها، عبارتند از ظرفیت باربری پی های گسترده و نواری، مدول الاستیسیته خاک، ضریب عکس العمل بستر، پارامترهای مقاومت برشی خاک و… .
در بخش دیگر، لازم است سرعت موج برشی بر اساس آزمایش اس پی تی صورت گرفته تخمین زده شود.
از سرعت موج برشی بدست آمده، می توان تیپ خاک را تعیین کرد.

توصیه های فنی

لازم است به عنوان یک مهندس ژئوتکنیک، توصیه هایی جهت بهبود روند طراحی ساختمانی که قرار است بر روی زمین مورد مطالعه ساخته شود ارائه گردد.
این توصیه ها باید در بر دارنده پیشنهاداتی راجع به موارد زیر باشد:

• نوع سیمان مصرفی
• نوع شالوده
• عمق یخبندان
• بهسازی خاک
• عمق استقرار پی
• شیب مجاز خاکبرداری
• آب های زیرزمینی
• نفوذپذیری خاک
• حداقل عمق تونل های فاضلاب از زیر سطح پی
• قنات ها، چاه ها و انباره های قدیمی
• بررسی پتانسیل روانگرایی

گام 3: دریافت اطلاعات پروژه

برای نوشتن گزارش خاک نیاز به یک سری اطلاعات اولیه است.
لازم است نتایج آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی را از کارشناسان مربوطه دریافت کنید.
این اطلاعات معمولا بر روی برگه های مخصوصی به نام شیت آزمایشگاهی نوشته می شوند.
اطلاعات دیگری که برای تهیه دفترچه ژئوتکنیک اجباری است اطلاعات خود ساختمان است.
این اطلاعات الزامی عبارتند از:

• نام مالک
• شماره پرونده ساختمان
• پلاک ثبتی ساختمان
• مساحت زمین
• تعداد طبقات
• کروکی محل گمانه
• نقشه هوایی از محل احداث ساختمان

برای دریافت اطلاعات بالا، از مالک دستور نقشه و نقشه معماری ساختمان را بخواهید.
تمامی اطلاعات بالا در دو مدرکی که گفتیم وجود دارد.

گام 4: کار با نرم افزارهای خاک

برای تجزیه و تحلیل کردن نتایج آزمایش خاک در محل یک پروژه، از نرم افزارهایی استفاده می شود.
این نرم افزارها عمدتا با برنامه اکسل نوشته می شوند.
این نرم افزارها عبارتند از:

• نرم افزار تهیه نمودار آزمایش دانه بندی خاک
• نرم افزار ترسیم نمودار آزمایش برش مستقیم
• نرم افزار تخمین ظرفیت باربری خاک
• نرم افزار تخمین سرعت موج برشی بر اساس نتایج آزمایش SPT
• نرم افزار ترسیم لاگ گمانه ها

ابن نرم افزارها را می توانید در لینک زیر دانلود کنید:

گام 5: وارد کردن اطلاعات و تهیه گزارش

مرحله نهایی مرحله جمع بندی و تهیه گزارش خاک است.
در این مرحله تمامی اطلاعات در دست شماست.
شما باید آن را در فرمت خام یک دفترچه خاک وارد نمایید.
سه دسته اطلاعات دارید که باید آنها را منظم در داخل گزارش قرار دهید.
دسته اول اطلاعات کلی پروژه است که در گام سوم تشریح شد.
دومین دسته اطلاعات حاصل از آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی است.
این اطلاعات در گام سوم بیان گردید.
سومین دسته هم اطلاعات حاصل از تجزیه و تحلیل نتایج آزمایش هاست.
این اطلاعات با نرم افزارهای ژئوتکنیکی بدست می آید.
در گام چهارم به آن دست پیدا کردیم.
حال لازم است این سه دسته اطلاعات را در داخل متن گزارش بنویسیم.
ترتیب قرارگیری اطلاعات در گام دو تشریح گردید.
برای دانلود یک نمونه دفترچه مکانیک خاک، می توانید از لینک دانلود یک نمونه دفترچه مکانیک خاک استفاده کنید.

چگونه گزارش نویسی را یاد بگیریم؟

حال که با اجزای مختلف یک دفترچه مکانیک خاک آشنا شدیم، وقت آنرا رسیده که روش های مختلف یادگیری این تخصص را بدانید.
گزارش نویسی را می توانید از طریق یکی از دو روش زیر یاد بگیرید:

1. تهیه پکیج آموزش گزارش نویسی
2. شرکت در کلاس های خصوصی آموزش گزارش نویسی

در ویدئو زیر اطلاعات بیشتری در خصوص روش های یادگیری گزارش نویسی و کسب درامد از آن خدمتتان ارائه می شود.

در خصوص تهیه دفترچه خاک سوالی دارید؟

ممکن است پس از مطالعه مطالب بالا سوالاتی در ذهن شما ایجاد شود.
می توانید سوالات خود را در بخش نظرات در انتهای همین مطلب بیان نمایید.
کارشناسان ما کمتر از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.

آزمایشگاه مکانیک خاک معتبر را چگونه می توان تشخیص داد؟
چطور می توان صرفا به یک آگهی روزنامه و یا یک پیام تبلیغاتی اعتماد کرد؟
چطور میتوان فهمید که آن شرکت اعتبار دارد؟
قبلا توضیح دادیم که چطور می توان دلال و واسطه های آزمایش خاک را تشخیص داد؟
در این نوشتار به شما کمک می کنیم تا آزمایشگاه های معتبر و واقعی را تشخیص دهید.

روش های شناسایی آزمایشگاه خاک معتبر

کار با آزمایشگاه های نامعتبر بسیار کلافه کننده و زجرآور است.
آزمایش خاکی که در کمتر از ده روز به اتمام می رسد گاهی ممکن است چندین ماه به طول بیانجامد.
در نتیجه موجبات زیان مالی و زمانی را فراهم آورد.
لذا توصیه می گردد قبل از شروع همکاری با یک آزمایشگاه خاک، از اعتبار و حسن انجام فعالیت هایش، اطمینان حاصل نمایید.
قبل از هرچیز لازم است قوانین نظام مهندسی جهت اخذ تاییدیه مکانیک خاک را بدانید.
بدین تریتیب آزمایشگاه هایی که بر خلاف دستورالعمل های روز عمل می کنند را به راحتی تشخیص می دهید.
توصیه می شود با آزمایشگاه هایی کار کنید که قبلا با آنها همکاری داشته اید.
یا حداقل دوستانتان با آنها یک پروژه آزمایش خاک انجام داده و از سرعت عمل آنها راضی بوده اند.
لیستی از آزمایشگاه های معتبر در سایت بازار خاک نیز وجود دارد.
اما اگر شخصی را در این زمینه نمیشناسید، می توانید با استفاده از روش های زیر، آزمایشگاه خاک معتبر رو شناسایی کنید:

1- اسم آزمایشگاه در لیست مجاز باشد

 اسم شرکت را در لیست شرکت های آزمایشگاه های خاک که توسط وزارت راه و شهرسازی ابلاغ می گردد جست و جو کنید.
سازمان نظام مهندسی ساختمان تهران و وزارت راه و شهرسازی متناوباً این لیست را به روز رسانی می کند.
سپس در وبسایت خود آنرا منتشر می کنند.
اگر آزمایشگاه مد نظر شما در لیستی که گفتیم وجود داشت، می توان نتیجه گرفت که آن شرکت معتبر است.
در غیر این صورت به هیچ عنوان با این شرکت ها کار نکنید.
نکته مهم دیگر آنکه لیستی که دارید باید حتما به روز و آپدیت باشد.
طبیعی است که مطالعه لیست شرکت های چند سال قبل هیچ فایده ای برای شما ندارد.
ممکن است در این فاصله تعدادی شرکت جدید اضافه شده باشد.
و یا تعدادی از آزمایشگاه ها لغو امتیاز شده باشند.

2- کنترل پروانه آزمایشگاه

روش دیگر آن است که پروانه شرکت را چک کنید.
اسامی پشت پروانه آنرا به دقت مطالعه فرمایید.
در آزمایشگاه های معتبر، اسم مالک آزمایشگاه، حتما به عنوان مدیر عامل یا رئیس هیئت مدیره پشت پروانه اشتغال ذکر شده باشد.
شکل زیر محل قرارگیری نام مدیرعامل روی پروانه اشتغال به کار را نشان می دهد.
در صورتیکه اسمی از طرف قرارداد شما در پروانه آن شرکت ذکر نشده باشد، به احتمال زیاد آن شخص دلال مابین شما و یک آزمایشگاه دیگر است.
سعی کنید جهت جلوگیری از هرگونه مشکل، مستقیما با خود آزمایشگاه خاک کار کنید.

پروانه اشتغال به کار آزمایشگاه مکانیک خاک

3- پیش پرداخت ندهید

در صورتیکه برای اولین بار است با شرکت آزمایشگاه ساختمانی کار میکنید به هیچ عنوان پیش پرداخت واریز نکنید.
ممکن از پس از دریافت پیش پرداخت دیگر پاسخگو شما نباشند.
در صورتیکه پرداخت ابتدای کار جز مفاد قراردادتان بود، سعی کنید مبلغ کمی پرداخت کنید.
آن مبلغ را هم پس از استقرار گروه حفاری پرداخت نمایید.
تمامی مبالغ را به حساب رییس هیات مدیره یا مدیرعامل آن شرکت واریز کنید.

4- به محل آزمایشگاه بروید

برای عقد قرارداد آزمایش خاک ، حتما در محل شرکت حاضر شوید.
شرکت های نامعتبر و افراد دلال، عمدتا مکان ثابتی ندارند.
این شرکت ها از ثبت قرارداد در محل آزمایشگاه سر باز می زنند.
آدرس شرکت را با آدرس روی پروانه آزمایشگاه خاک مطابقت دهید.
اگر آدرسی که رفتید، همان آدرس آزمایشگاه پشت پروانه اشتغال به کار است، پس آن شرکت معتبر است.
در صورتیکه آدرسی که شما تشریف بردید با آدرسی که پشت پروانه قید شده بود، به هیچ عنوان با آن شرکت آزمایشگاهی کار نکنید.
آدرس آزمایشگاه، پشت پروانه و بالای آن قید می شود.

5- استعلام آزمایشگاه را بگیرید

روش دیگر، استعلام سوابق شرکت از دفترخدمات الکترونیک است.
این دفاتر قابلیت آن را دارند که با ورود اطلاعات شرکت نظیر شماره پروانه، از مدت زمان باقی مانده از اعتبار شرکت، تعداد سهمیه باقیمانده، تعداد کار همزمان و… مطلع شوند.
همچنین میتوانید با مراجعه به سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، با مسئولین بخش ژئوتکنیک سازمان صحبت کنید.
از سوابق آزمایشگاه مد نظرتان، از طریق نظام مهندسی با خبر شوید.
شرکت های نامعتبر، عمدتا درگیر کمیته انضباطی و مسائل مرتبط با آن هستند.

6- قیمت ها را کنترل کنید

دقت کنید که قیمت اعلامی خدمات آزمایشگاهی به شما قیمتی خارج از عرف نباشد.
قیمت های خیلی پایین یا خیلی بالا، غیرطبیعی است .
لازم است آن شرکت ها را با حساسیت بشتری بررسی کنید.
جهت آگاهی از قیمت خدمات آزمایشگاهی می توانید مقاله قیمت آزمایش خاک را مطالعه نمایید.
اگر قیمت تست خاک خیلی پایین باشد، احتمالا آن شرکت قصد انجام آزمایش را ندارد.
نتایج ارائه شده توسط اینگونه آزمایشگاه ها صوری است.
لذا قابلیت اطمینان ندارد.
درصورتیکه قیمت ها خیلی بیشتر از عرف بازار باشد، احتمالا آن شرکت دلال است.
خدمات آزمایشگاهی و برگه را از شخص دیگری گرفته است.
در نتیجه با هزینه بالاتر به شما ارائه می دهد.

7- فرمت گزارش خاک استاندارد

آزمایشگاه های مکانیک خاک معتبر دارای دفترچه مکانیک خاک با فرمت استاندارد هستند.
شما می توانید با انطباق دفترچه مکانیک خاک آن شرکت با دفترچه استاندارد به میزان اصالت آن شرکت پی ببرید.
گزارش مکانیک خاک استاندارد، دفترچه ای است که تمامی اطلاعات لازم جهت طراحی یک ساختمان را در اختیار مهندس محاسب قرار دهد.
آزمایشگاه های مکانیک خاک غیر معتبر، فاقد دفترچه های استاندارد هستند.
از همکاری با آنها بپرهیزید.

8- از هوش اجتماعی خود استفاده کنید

طرز صحبت کردن مسئول آزمایشگاه خاک معتبر و نامعتبر کاملا باهم فرق دارد.
آزمایشگاهی که معتبر باشد، کارشناسانی دارد که به قوانین تعیین تعداد و عمق گمانه ها مسلط هستند.
هنگام صحبت کردن تپق نمی زنند.
استرسی در صدای آنها به گوش نمی خورد.
بر عکس، آزمایشگاه هایی که صوری هستند و یا دلال برگه آزمایش خاک هستند، آنچنان تسلطی بر روی قوانین ندارند.
هنگام صحبت با آنها، پاسخ صریح نمی دهند.
ممکن است به شما بگویند بعدا با شما تماس می گیرند و پاسختان را می دهند.
به طور کلی این مورد نیازمند کمی هوش و تجربه اجتماعی است.
مطمئنیم سازندگان ساختمان که جز افراد باهوش جامعه هستند خیلی راحت می توانند از این طریق، آزمایشگاه مکانیک خاک مد نظر خود را پیدا کنند.

ویدئوی زیر، شش روش برای شناسایی آزمایشگاه خاک اصلی از واسطه ها و دلال ها را نشان می دهد.
مشاهده آن، شما را در تصمیم گیری هنگام انتخاب آزمایشگاه کمک می کند.

در خصوص نحوه تشخیص آزمایشگاه خاک معتبر سوالی دارید؟

در صورتی که تمایل به انجام آزمایش خاک دارید و در خصوص نحوه تشخیص آزمایشگاه مکانیک خاک مناسب و ارزان قیمت سوالی دارید، می توانید در بخش دیدگاه ها در زیر همین نوشتار، سوال خود را مطرح فرمایید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.

انواع تیپ خاک:

• خاک تیپ 1
• خاک تیپ 2
• خاک تیپ 3
• خاک تیپ 4

قبلا در خصوص نحوه تعیین تیپ خاک صحبت کردیم.
در این مقاله قصد داریم انواع تیپ خاک را معرفی کنیم.
در انتها به شما می گوییم کدام تیپ خاک بهتر است.

خاک تیپ 1

این دسته از خاک ها، در واقع خاک نیستند.
بلکه سنگ هستند.
سنگ ها و شبه سنگ هایی از نوع آذرین، دگرگونی و رسوبی در این دسته قرار می گیرند.
هر جا خاکی سیمانته و بسیار متراکم بود، خاک تیپ یک است.
در این قبیل خاک ها، حداکثر 5 متر خاک ضعیف مجاز است.
پس اگر جایی دیدید بیش از 5 متر خاک ضعیف داشت، آن خاک دیگر خاک تیپ 1 نیست.
سرعت موج برشی در این خاک ها بیش از 750 متر بر ثانیه است.
مناطق شمالی در شهر تهران، مثل جاهایی که دقیقا پای کوه هستند خاک نوع یک دارند.
مثل بخش هایی از دربند، ازگل و … .

خاک تیپ 2

موارد زیر زیر خاک های تیپ دو هستند:

• سنگ های آذرین و رسوبی سست.
  مثل توف یا سنگ های ورقه ورقه شده و هوازده
• شن و ماسه خیلی متراکم
• خاک رس بسیار سخت که ضخامتش بیش از 30 متر باشد.
  در این دسته از خاک ها، خصوصیات مکانیکی با افزایش عمق بهبود می یابد.

سرعت موج برشی در خاک های تیپ دو، بین 375 تا 750 متر بر ثانیه است.
میانگین عدد اس پی تی در این قبیل خاک ها، بیش از 50 می باشد.
چسبندگی زهکشی نشده یا Cu در خاک نوع دو، بیش از 250 کیلوپاسکال است.
اغلب نقاط شمالی تهران خاک تیپ دو دارند.
برای اخذ خاک تیپ دو از نظام مهندسی، باید حداقل 30 متر حفاری زیر تراز پی انجام دهید.

انواع تیپ خاک

خاک تیپ 3

مناطق جنوبی شهر تهران خاک تیپ سه دارند.
این دسته از خاک ها شامل شن و ماسه متراکم هستند.
رس های سخت که ضخامتی بیش از 30 متر داشته باشند نیز در دسته خاک های نوع سه قرار می گیرند.
سرعت موج برشی در این خاک ها بین 175 تا 375 متر بر ثانیه متغیر است.
عدد آزمایش SPT بین 15 تا 50 را نشان می دهد.
چسبندگی نیز در بازه 70 تا 250 کیلوپاسکال تغییر می کند.

خاک تیپ 4

خاک نوع چهار، از سایر خاک ها ضعیف تر است.
این دسته شامل دو نوع خاک زیر است:

• خاک غیرچسبنده با تراکم متوسط تا کم
• خاک کمی چسبنده با تراکم متوسط تا کم
• خاک چسبنده نرم

سرعت موج برشی در این خاک ها، کمتر از 175 متر بر ثانیه است.
عدد اس پی تی، کمتر از 15 می شود.
چسبندگی زهکشی نشده ای که از آزمایش تک محوری به دست آمده، کمتر از 70 کیلوپاسکال تخمین زده می شود.
خاک های بسیار نرم جنوب تهران از نوع خاک تیپ چهار هستند.

کدام تیپ خاک بهتره؟

خاک تیپ یک از همه خاک ها قوی تر است.
همچنین خاک تیپ چهار از تمام خاک ها ضعیف تر است.
البته اگر در گزارش مکانیک خاک، تیپ چهار اعلام شد، هیچ جای نگرانی نیست.
چرا که مهندس محترم محاسب، ضعف خاک شما را با اضافه کردن میلگرد بیشتر و یا افزایش قطر ستون ها جبران می کند.
البته این کار هزینه ساخت را بالا می برد.

نوع حفاری تاثیری در تیپ خاک دارد؟

برای اخذ تاییدیه آزمایش خاک تیپ دو، بهتر است حفاری دستی انجام دهیم و یا حفاری ماشینی؟
باید خدمتتان عرض کنیم که تیپ خاک جز ویژگی های ذاتی خاک است.
پس هیچ فرقی ندارد که حفاری را دستی انجام دهید یا ماشینی.
چرا که نوع حفاری، ویژگی های ذاتی خاک را تغییر نمی دهد.
برای اخذ تاییدیه تیپ دو در حفاری دستی، باید عدد اس پی تی بیش از 160 باشد.
در حالتی که حفاری از نوع ماشینی باشد، عدد SPT باید بیش از 50 شود.

فیلم معرفی انواع خاک ها از نظر تیپ

در این فیلم کوتاه، توضیح ساده و مختصری راجع به انواع خاک ها از نظر تیپ بندی بیان میشه.
این ویدئو خلاصه ای از مطالبی است که در بخش های بالاتر گفتیم.

پیرامون تیپ بندی خاک ها سوالی دارید؟

در صورتی که پیرامون تیپ بندی خاک ها سوالی دارید و یا با خواندن مطالب بالا پرسشی در ذهنتان ایجاد شده است، می توانید در بخش دیدگاه ها در زیر همین مطلب آن را بیان نموده و پاسخ خود را پس از چند دقیقه دریافت نمایید.