آزمایش برش مستقیم برجا یا in situ direct shear test یکی از آزمایش های صحرایی ژئوتکنیک است.
این آزمایش با هدف به دست آوردن پارامترهای مقاومت برشی مثل فی و سی خاک انجام می‌شود.
برش مستقیم برجا مطابق استاندارد ASTM-D-4554 انجام می‌شود.
کاربرد اصلی این آزمایش، تحلیل تعادل حدی پایداری شیب ها و تحلیل پایداری پی سدها است.
در این نوشتار کوتاه، همه چیز در مورد تست برش برجا را به شما خواهیم گفت.

تجهیزات آزمایش مستقیم برش برجا

وسایل مورد نیاز برای انجام این تست صحرایی به چند دسته کلی تقسیم بندی می‌شود:

الف) ابزارهای آماده سازی نمونه

از این تجهیزات برای بریدن و قالب بندی خاک مورد استفاده قرار می گیرد.
مهم ترین تجهیزات برای آماده سازی نمونه عبارتند از:
سنگ بر
انواع مته ها
قلم
چکش
قالب با انواع سایزها و سختی‌های مختلف
ورق پهن
پوشش برای روی نمونه

ب) تجهیزات برای اعمال بار عمودی

برای اعمال نیروی عمودی، نیاز است از بار مرده و یا جک های هیدرولیکی استفاده شود.
اگر تصمیم دارید بار را به صورت بار مرده وارد کنید، لازم است یک گالری حفر نمایید.
گالری یک حفره در دل زمین است.
در شکل زیر یک گالری را مشاهده می کنید که تجهیزات آزمایش برش برجا در آن نصب شده است.

این گالری به صورت افقی در یک گمانه عمودی حفر می‌شود.
در حفر گالری باید تدابیر امنیتی کافی لحاظ گردد.
چرا که ریزش گالری ممکن است منجر به جراحت یا حتی فوت اپراتور دستگاه شود.
اگر از جک هیدرولیکی استفاده می‌کنید، باید جک طوری باشد که بار کاملا ثابت بماند.
(حداکثر تغییرات بار، بیش از 2% نشود).

ج) تجهیزات برای اعمال نیرو برشی

برای اعمال نیروی افقی از جک های هیدرولیکی استفاده می‌شود.
این جک ها باید ظرفیت کل مناسبی داشته باشند.
حداقل جا‌به‌جایی بازوی جک هیدرولیکی، 70 میلی متر باشد.
پمپ هیدرولیکی نیز برای تنظیم فشار نیروی برشی نیاز است.
وسایلی جهت توزیع یکنواخت این نیروی برشی به کل نمونه لازم است.

د) ابزارهایی جهت اندازه گیری نیرو

برای اندازه گیری نیروی عمودی و نیروی برشی، نیاز به یک سری لودسل است.
ظرفیت سنجش این لودسل ها باید حداقل 2% بیشتر از حداکثر نیروی اعمالی باشد.

ه) تجهیزات اندازه گیری جا‌به‌جایی

در این آزمایش باید جا‌به‌جایی 8 نقطه از روی نمونه محاسبه و ثبت گردد.
برای ثبت و اندازه گیری میزان جا‌به‌جایی این نقاط باید از تجهیزاتی استفاده گردد.
شیوه های قدیمی استفاده از گیج‌های عقربه‌دار ساعتی قدیمی است.
اما امروزه از سیستم های اندازه گیری الکتریکی استفاده می‌شود.
این سیستم ها به صورت کنترل از راه دور عمل می کنند.
داده ها را به صورت اتوماتیک ثبت می کنند.
در هر حالت اگر از این سیستم ها برای جا‌به‌جایی برشی استفاده می‌شود، باید حداقل 70 میلی متر را ثبت کنند.
دقتی بیش از 0.1 میلی متر داشته باشند.
برای اندازه گیری جا‌به‌جایی قائم، حداقل حرکت 20 میلی متر و دقت بیش از 0.05 میلی متر باشد.

 

 

نحوه انجام آزمایش برش برجا

تست برش مستقیم برجا در چند مرحله صورت می گیرد.
راجع به هر مرحله به اختصار توضیحاتی ارائه می کنیم:

1- آماده سازی

در ابتدا لازم است نمونه خاک مد نظر را با ابعاد مناسب برش دهید.
ابعاد استاندارد برای انجام این آزمایش، مکعبی به اضلاع 70 در 70 در 35 سانتی متر است.
سپس یک لایه نازک از یک ماده ضعیف به صورت روکش روی نمونه می کشیم.
مثلا کف های پلی استر
این کار به این دلیل است که خاک صلبیت خود را در طول آزمایش حفظ نماید.
اگر لازم است فشار به سنگ های سخت مجاور منتقل شود، لازم است از پشت بندها برای حفظ آنها استفاده نمایید.

2- تحکیم

در این مرحله بارگذاری قائم بر روی نمونه اعمال می‌شود.
تمام طول مراحل بارگذاری قائم، میزان جا‌به‌جایی و نیروسنج ها قرائت شود.
در حین تحکیم آب موجود در خاک از آن خارج می‌شود.
بارگذاری تحکیمی را باید تا جایی ادامه داد که نرخ تغییرات جا‌به‌جایی در هر حسگر، کمتر از 0.05 میلی متر در ده دقیقه شود.

3- برش

در این بخش نیروی برشی به نمونه وارد می‌شود.
نیروی برشی باید به قدری باشد که میزان نرخ جا‌به‌جایی را کنترل و ثابت نگه دارد.
نرخ جا‌به‌جایی باید کمتر از 0.1 میلی متر در دقیقه باشد.
با ادامه این روند و ترسیم نمودار تنش کرنش در خاک، نمودار برش به دست می آید.
حداکثر مقدار تنشی که خاک تحمل کرده، مقاومت برشی نهایی است.
تنشی که با افزایش جا‌به‌جایی تغییر نمی کند، مقاومت برشی باقیمانده است.
هر دو این مقادیر در بخش برش آزمایش برش برجا به دست می آید.

محاسبات تست برش برجا

با داشتن اطلاعات حاصل از بخش تحکیم و برش، می توان فی و سی در خاک را به دست آورد.
چگونگی به دست آوردن پارامترهای مقاومت برشی، همانند آزمایش برش مستقیم آزمایشگاهی است.
محاسبات این آزمایش به صورت دستی، کاری سخت و دشوار است.
امروزه محاسبات آزمایش برش برجا با استفاده از نرم افزار صورت می‌گیرد.
برای دانلود این نرم افزار می توانید روی لینک زیر کلیک کنید:

 

قیمت آزمایش برش برجا

هزینه انجام این آزمایش در طول سال مختلف است.
در سال 1404 هزینه انجام هر تست برش برجا به همراه آزمایش بارگذاری صفحه، شصت میلیون تومان است.
همچنین بستگی به محل انجام آن و میزان سختی خاک محل دارد.
این آزمایش توسط پیمانکارهای مختلف ژئوتکنیکی انجام می‌شود.
برای اطلاع از قیمت ها می توانید به سایت بازار خاک، مراجعه نمایید.
این سایت نیازمندی‌های ژئوتکنیکی است.
قیمت تست برش برجا و سایر خدمات مکانیک خاک را در آن سایت خواهید یافت.

نکات مهم راجع به آزمایش برجا

1- در پروژه های با عمق گود بیشتر از 10متر، ضروری است دو آزمایش برجا انجام گردد.
در این راستا، یک آزمایش می‌بایست در تراز پی و آزمایش دیگر در 1/3 پایین عمق گود انجام گردد.
برای پروژه های با عمق گود بیش از 7 متر و کمتر از 10متر، انجام یک آزمایش برجا در 1/3 پایین گود کفایت می نماید.
2- تاکید می گردد که در آزمایش های برجا، صرفاً نمایش تجهیزات نصب شده آزمایش در گالری چاهک دستی کفایت نمی نماید.
می‌بایست مراحل انجام آزمایش برش برجا و بارگذاری صفحه بصورت ذیل در مستندسازی های صورت گرفته نمایش داده شود.
3- در آزمایش های برجا می‌بایست در ابتدا هر سه بلوک آزمایش تهیه شده در کف گالری قبل از قالب بندی و شروع آزمایش نمایش داده شوند.
سپس تجهیزات نصب شده، توزیع مناسب گیج ها، صفر کردن گیج ها، بارگذاری ها، قرائت ها، تغییرات گیج ها به ازای هر مرحله اعمال نیرو و برای هر سه بلوک آزمایش بصورت جداگانه نمایش داده شود.
4- در آزمایش بارگذاری صفحه، می‌بایست نصب تجهیزات، توزیع مناسب گیج ها، صفر کردن گیج ها، تراز بودن صفحه، بارگذاری ها، قرائت ها، تغییرات گیج ها به ازای هر مرحله اعمال نیرو بصورت مشخص و واضح نمایش داده شود.

در خصوص تست برش برجا سوالی دارید؟

اگر با مطالعه مطالب بالا سوالی در ذهنتان ایجاد شد یا به طور کلی پرسشی در خصوص آزمایش برش مستقیم برجا دارید، می توانید آن‌را در بخش دیدگاه ها و نظرات در زیر همین پست مطرح بفرمایید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.

آزمایش خاک در شمال کشور از جمله استان‌های مازندران، گیلان و گلستان موضوع این نوشتار ماست.
در این مقاله کوتاه شما را با نحوه انجام تست خاک در استان‌های شمالی آشنا می‌کنیم.
در انتها، قیمت انجام آزمایش خاک در گیلان، مازندران و گرگان بیان می شود.

مراحل انجام تست خاک شمال

روش انجام تست خاک در استان‌های شمالی کشور، کم و بیش مشابه تهران است.
به طور خلاصه مراحل انجام آزمایش خاک به صورت گام به گام بدین شرح است:

گام اول: یافتن آزمایشگاه خاک مناسب

در این مرحله لازم است بگردید و آزمایشگاه متناسب با شرایط ساختمان خود را پیدا کنید.
مثلاً اگر ساختمانی که قرار است بسازید بیش از ده طبقه است، باید آزمایشگاه خاک پایه یک انتخاب کنید.
نکته مهم آنکه اگر قصد اخذ جواز از شهرداری یا نظام مهندسی را دارید، باید آزمایشگاه انتخابی شما در همان استان محل ساخت باشد.
اما اگر قصد اخذ جواز ندارید و یا ساختمان شما جز ساختمان های معاف از آزمایش خاک است، می توانید تست خاک خود را به آزمایشگاه هایی خارج از استان خود نیز بسپارید.

 

 

گام دوم: عقد قرارداد

در این مرحله قیمت آزمایش خاک به مالک محترم اعلام می شود.
اگر توافق بین طرفین شکل گرفت، قرارداد آزمایش خاک بین آن‌ها منعقد می گردد.
این قرارداد، قیمت و نحوه پرداخت هزینه‌ها و همچنین آزمایش‌هایی که قرار است در محل آن پروژه انجام شود بیان می گردد.
در این لینک می توانید یک نمونه قرارداد آزمایش خاک را دانلود بفرمایید.

گام سوم: حفاری

در این مرحله حفاری در محل پروژه صورت می گیرد.
اینکه حفاری دستی بهتر است یا ماشینی؟ بستگی به شرایط پروژه شما دارد.
در صورتی‌که حفاری عمیق مد نظر است بهتر است حفاری ماشینی انجام دهید.
اگر حفاری کم عمق است و یا شرایط حفاری در محل پروژه شما وجود ندارد، بهتر است حفاری را به صورت دستی انجام دهید.
در شکل زیر نمایی از حفاری در یکی از پروژه های شمال ایران را ملاحظه می‌فرمایید.

 

گام چهارم: انجام آزمایش‌ها

در حین حفاری‌ها، آزمایش‌های صحرایی انجام می شود.
نمونه گیری از خاک نیز هر دو متر یکبار هنگام حفاری‌ها صورت می گیرد.
سپس نمونه های اخذ شده به محل آزمایشگاه خاک منتقل می گردد.
در این مرحله آزمایش های اجباری برای اخذ تاییدیه از سازمان نظام مهندسی بر روی نمونه خاک‌ها انجام می شود.
نتایج حاصل از آزمایش‌ها بر روی شیت هایی نوشته می شود.
این شیت ها به گزارش نویس تحویل داده می شود.

گام پنجم: تهیه دفترچه مکانیک خاک

پس از آنکه تمامی آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی بر روی نمونه های خاک صورت گرفت، نتایج در یک قالب استاندارد به صورت مکتوب نوشته می شود.
به این نوشته، دفترچه مکانیک خاک گفته می شود.
گزارش مکانیک خاک در واقع یک قالب استاندارد است که در آن نتایج آزمایش‌ها و اطلاعاتی است که مهندس محاسب برای طراحی ساختمان به آن‌ها نیاز دارد.
یک نمونه دفترچه مکانیک خاک در این لینک قابل مشاهده و دانلود است.

 

 

قیمت آزمایش خاک در شمال

هزینه انجام تست خاک در شمال نیز مشابه قیمت تست خاک در تهران است.
قیمت آزمایش خاک از دو بخش کلی تشکیل می شود:

1- قیمت برگه سبز مکانیک خاک
2- هزینه حفاری

قیمت دو مورد بالا بسته به شرایط ملک کاملاً متفاوت است و مقدار ثابتی ندارد.
برای اطلاع از قیمت لحظه ای آزمایش خاک پروژه خود، همین حالا با شماره تلفن 02144927201 تماس بگیرید.

فیلم تست خاک در شمال کشور

در این بخش برای شما یک ویدئو آماده کرده ایم و در آن مراحل انجام تست خاک را در یکی از شهرهای شمالی کشور شرح می دهیم.
با دیدن این فیلم کوتاه به لزوم انجام آزمایش خاک در استان‌های شمالی پی خواهید برد.

 

 

 

لیست آزمایشگاه های خاک شمال

نام آزمایشگاه	محل آزمایشگاه	تلفن
تثبیت خاک پی	رامسر	09126865712

در صورتی که شما در یکی از استان‌های گیلان، مازندران یا گلستان آزمایشگاه خاک دارید و تمایل دارید شماره تلفن شما را به طور رایگان در این بخش قرار دهیم، می‌توانید با شماره تلفن 02144927201 تماس بگیرید.

روابط وزنی حجمی پارامترهایی هستند که برحسب وزن و حجم بخش های مختلف خاک تعریف می شوند.
این پارامترها ارتباط بین فازهای مختلف خاک را بیان می کنند.
با استفاده از روابط وزنی حجمی، می توانید بدون انجام آزمایش خاک برخی از ویژگی های خاک را محاسبه کنید.
در این نوشتار، شما را با این روابط آشنا می کنیم.

اجزای خاک

تمامی انواع خاک از سه بخش تشکیل شده است:

• دانه های جامد خاک که آنها را با s نمایش می دهیم.
  s در واقع ابتدای کلمه Solid می باشد.
• آب که بخشی از حفرات را پرکرده و آن را با w نشان می دهیم.
  w ابتدای کلمه Water است.
• هوا که بخش دیگری از حفرات را پرکرده و آن را با a نمایش می دهیم.
  a ابتدای کلمه Air است.

با توجه به اجزای تشکیل دهنده خاک، می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که خاک یک محیط سه فازه است.
خاک هر سه فاز جامد، مایع و گاز را دارد.
اگر خاک کاملا خشک باشد، هیچگونه آبی در آن نخواهد بود.
در این شرایط کل حفرات با هوا پر شده است.
اگر تمام حفرات خاک از آب پر شود، گوییم خاک اشباع است.
در حالت کلی اجزای تشکیل دهنده خاک مطابق شکل زیر است:

همانطور که در شکل بالا ملاحظه می شود، خاک از سه بخش تشکیل شده است.
ذرات جامد، آب و هوا.
البته این ذرات، در طبیعت جدا نیستند و با یکدیگر مخلوط هستند.
بخش سمت راست تصویر، وزن اجزای مختلف را نشان می دهد.
بخش سمت چپ تصویر، حجم فازهای مختلف خاک را نشان می دهد.

با توجه به تعاریف بالا روابط وزنی حجمی خاک در دسته های زیر طبقه بندی می گردد:

روابط وزنی حجمی آب

میزان آب موجود در خاک با استفاده از دو پارامتر درصد رطوبت و درجه اشباع بیان می شود.

درصد رطوبت خاک

پارامتر درصد رطوبت خاک از حاصل تقسیم وزن آب به وزن ذرات جامد به دست می آید.
درصد رطوبت با استفاده از رابطه زیر بیان می شود:

برای تعیین این پارامتر ژئوتکنیکی می توان از آزمایش درصد رطوبت خاک استفاده کرد.

درجه اشباع

درصد اشباع یا درجه اشباع، پارامتری است که نشان میدهد چند درصد از حفرات خاک، از آب پر شده است.
درجه اشباع را با Sr نشان می دهند.
این پارامتر ژئوتکنیکی در واقع، نسبت حجم آب به حجم فضای خالی است.
درجه اشباع با رابطه زیر بیان می شود:

Sr معمولا بر حسب درصد بیان می شود.
در صورتی که خاک کاملا خشک باشد، Sr=0 خواهد بود.
اما در صورتی که خاک اشباع باشد، Sr=100 خواهد شد.

 

 

روابط وزنی حجمی حفرات

برای بیان حفرات موجود در خاک، از دو پارامتر تخلخل و پوکی استفاده می شود.
در ادامه به معرفی این دو پارامتر می پردازیم:

درصد تخلخل

نسبت تخلخل با e نمایش داده می شود.
این پارامتر نسبت حجم حفرات به حجم دانه های خاک را بیان می کند.
e با استفاده رابطه زیر به دست می آید:

هر چه مقدار e در خاک زیادتر باشد، نشان می دهد که حجم حفرات خاک زیاد تر است.
در واقع خاک پوک تر است.
در برخی خاک های بسیار متخلخل، ممکن است درصد تخلخل بیش از 100% باشد.
نام دیگر درصد تخلخل، نشانه خلا است.
کمترین حالت e در خاک ها 0.35 است.
بیشترین مقدار e هم در سست ترین و نایاب ترین حالت 2 می شود.

پوکی

این پارامتر وزنی حجمی، نسبت حجم فضای خالی به حجم کل توده خاک است.
پوکی را با n نشان می دهند.
n با استفاده از رابطه زیر بیان می شود:

پوکی در خاک ها، بین صفر تا یک متغیر است.
تحت هیچ شرایطی امکان ندارد n بیش از 1 باشد.
درصد تخلخل خاک، همواره بزرگتر از پوکی است.
دو پارامتر e و n را می توان به شکل زیر با یکدیگر مرتبط ساخت:

درصد هوا

میزان درصد هوای موجود در خاک، با حرف A نمایش داده می شود.
A نسبت حجم حفرات هوا به حجم کل خاک است.
درصد هوا با رابطه زیر بیان می شود:

A بین صفر تا یک متغیر است.
در یک خاک اشباع، تمام حفرات با آب پر شده است.
پس حجم حفرات صفر است.
پس A=0 خواهد شد.
در یک خاک خشک، حجم تمام حفرات با هوا پر می شود.
پس در این شرایط درصد هوا با پوکی برابر خواهد شد.
پس خواهیم داشت A=n

 

 

روابط وزنی حجمی چگالی

طبق تعریف، وزن مخصوص از حاصل تقسیم وزن خاک به حجم خاک به دست می آید.
اما با توجه به چند فازی بودن خاک ها، چگالی های مختلفی برای خاک ها قابل تعریف است.
این وزن مخصوص ها عبارتند از:

وزن مخصوص ظاهری

چگالی عادی یا وزن مخصوص ظاهری، از تقسیم وزن کل به حجم کل به دست می آید.
نام دیگر آن وزن مخصوص تر می باشد.
وزن مخصوص ظاهری با استفاده از رابطه زیر محاسبه می شود:

در این شرایط، وزن کل خاک حاصل جمع وزن دانه های خاک و وزن آب موجود در خاک است.
دقت کنید که از وزن هوا صرفنظر شده است.
چگالی عادی خاک با استفاده از آزمایش دانسیته در محل به دست می آید.

وزن مخصوص اشباع

در این شرایط، تمامی حفرات با آب پر شده است و درجه اشباع خاک، مساوی یک است.
چگالی خاک در حالت اشباع، با رابطه زیر بیان می شود:

چگالی خاک در حالت اشباع، بیش از چگالی خاک در حالت عادی است.

وزن مخصوص خشک

در صورتی که خاک کاملا خشک باشد، چگالی خاک خشک را از رابطه زیر به دست می آوریم:

در حالت کلی، وزن مخصوص خشک خاک، از وزن مخصوص عادی کمتر است.

وزن مخصوص ذرات جامد

نسبت وزن ذرات جامد خاک به حجم ذرات جامد خاک، وزن مخصوص دانه های خاک نامیده می شود.
این وزن مخصوص، به ذرات تشکیل دهنده خاک بستگی داشته و به توده کل خاک مربوط نیست.
این چگالی با رابطه زیر معرفی می شود:

از حاصل تقسیم این چگالی بر چگالی آب، Gs یا چگالی ویژه خاک به دست می آید.

وزن مخصوص غوطه ور خاک

مطابق قانون ارشمیدس، چگالی غوطه ور خاک، از تفاضل وزن مخصوص اشباع و چگالی آب به دست می آید.

دیگر روابط وزنی حجمی

با ترکیب کردن روابطی که در قسمت بالا گفتیم، می توان روابط مختلف و گوناگونی بین پارامترهای خاک به دست آورد.
توصیه می کنیم ویدئو زیر را به صورت کامل مشاهده نمایید.
این فیلم حاوی نکات مفیدی در خصوص معرفی روابط وزنی حجمی و نحوه بدست آوردن آنهاست.

 

 

 

در فیلم بالا به شما آموزش داده ایم که چطور می توانید با ترکیب کردن روابط پایه ای، فرمول های مختلفی در این زمینه به دست بیاورید.

راجع به روابط وزنی حجمی سوالی دارید؟

در صورتی که پیرامون پارامترهای وزنی حجمی سوالی دارید و یا با خواندن مطالب بالا ابهامی در ذهنتان ایجاد شده است، می توانید سوال خود را در بخش نظرات و در انتهای همین مطلب بیان کنید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه به پرسش شما پاسخ خواهند داد.

بهترین محل برای حفر گمانه کجاست؟
حفاری را در گوشه زمین انجام دهیم یا وسط؟
حفاری را در حیاط ساختمان انجام دهیم یا زیربنای ملک؟
اینها سوالاتی است که در این نوشتار، به بررسی و پاسخگویی آنها می پردازیم.

محل مناسب برای حفاری دستی

در صورتی که به دلیل موقعیت ملک و … ، امکان حفاری ماشینی وجود نداشته باشد، با در نظر گرفتن مسئولیت های مربوطه برای شرکت خدمات آزمایشگاهی، حفاری گمانه به صورت دستی بلامانع می باشد.
همچنین به دلیل حفاری دستی گمانه، نیازی به حفر چاهک دستی نمی باشد.
اگر حفاری شما به صورت دستی انجام می شود، بهترین مکان برای این حفاری در حیاط ساختمان است.
علت این است که در حفاری دستی، مقدار زیادی خاک از داخل چاه بیرون می آید.
لذا نیاز به فضای بزرگی جهت دپو خاک ها خواهیم داشت.
در ادامه محل مناسب جهت حفاری دستی را در ساختمان های جنوبی و شمالی بیان می کنیم.
به طور کلی در تمامی پروژه ها، حفاری گمانه دستی در فضای عمومی، خارج از محدوده زمین ملک ممنوع می باشد.

حفاری دستی در ساختمان های شمالی

در صورتی که محل انجام آزمایش خاک در ساختمان های شمالی باشد، به طوری که در داخل حیاط هیچگونه درخت، تیر و یا عارضه مزاحمی وجود نداشته باشد، مجاز به حفاری به صورت دستی نیستید.
در این حالت باید حفاری به صورت ماشینی انجام شود.
اما اگر حیاط آنچنان کوچک باشد که امکان استقرار دستگاه حفاری نباشد، می توانید حفاری دستی را در همان حیاط انجام دهید.
در ساختمان های شمالی، حفاری در پیاده رو ممنوع است.
هر چند در این شرایط امکان حفاری در محل زیربنا نیز وجود دارد، اما توصیه می شود در محل زیربنا حفاری دستی انجام نشود.
چرا که ممکن است چاه آزمایشی دقیقا زیر ستون ساختمانی که قرار است در آینده احداث شود قرار گیرد.
این مسئله باعث بروز نشست زیر ستون خواهد شد.

حفاری دستی در ساختمان های جنوبی

در صورتی که ساختمان مورد آزمایش، جنوبی باشد، بهتر است حفاری در پشت ساختمان و در محل حیاط صورت گیرد.
اگر در محل حیاط فضای کافی جهت دپوی خاک نبود، می توانید از محل زیربنا جهت دپوی خاک ها استفاده کنید.
همواره دقت داشته باشید که محل دپوی خاک به چاه نزدیک نباشد.
چرا که خاک دپو شده، وزن سربار زیادی داشته و می تواند منجر به ریزش چاه گردد.
در تصویر زیر نمایی از حفر چاه دستی را ملاحظه می کنید.

 

بهترین مکان برای حفر گمانه ماشینی

طبق ضوابط و مقررات فعلی، همیشه و همه جا باید از حفاری ماشینی جهت انجام آزمایش خاک استفاده کنیم.
مگر در شرایطی که به دلیل نبود فضای کافی، مجبور شویم از حفاری دستی به جای ماشینی استفاده کنیم.
حفارهای ماشینی را می توانید در سایت بازار خاک با قیمت مناسب پیدا کنید.
محل مناسب حفاری گمانه ماشینی برای ساختمان های شمالی و جنوبی به شرح زیر است:

حفاری ماشینی در ملک های شمالی

بهترین نقطه جهت حفاری ماشینی در ساختمان های شمالی حیاط آن ملک است.
در این شرایط لازم است سردر آن ساختمان بریده شود.
این کار برای آن انجام می شود که بتوانیم دستگاه حفاری را به راحتی به داخل حیاط انتقال دهیم.

حفاری ماشینی در ملک های جنوبی

در صورتی که قصد انجام آزمایش خاک در ساختمان های جنوبی را دارید و تصمیم بر آن است که حفاری با دستگاه صورت گیرد می توانید به دو روش عمل کنید:

1- حفاری در محل پیاده رو انجام دهید.
2- با استفاده از جرثقیل با بازوی بزرگ، دستگاه حفاری را به حیاط پشت ساختمان منتقل کنید

نکات مهمی که قبل از حفاری در ساختمان های جنوبی باید بدانید را قبلا گفتیم.
در اینجا به صورت مختصر به بیان برخی از مهم ترین نکات حفاری در ساختمان های جنوبی می پردازیم:

• اگر حفاری در محل پیاده رو انجام می شود، مطمئن شوید هیچگونه تاسیساتی زیر پیاده رو نباشد.
• اگر از جرثقیل جهت انتقال دستگاه استفاده می کنید، ظرفیت جرثقیل باید در حدی باشد که بتواند وزن دستگاه حفاری را تحمل کند.
• اگر از جرثقیل استفاده می کنید، عرض خیابان باید به حدی زیاد باشد که بازوی جرثقیل در آن قدرت مانور داشته باشد.
• اگر حفاری در محل پیاده رو انجام می شود، باید رضایت شهرداری منطقه اخذ شود.
• اگر حفاری در پیاده رو صورت می گیرد، باید رضایت همسایگان به دلیل آلودگی زیاد دستگاه حفاری جلب شود.

 

 

بهترین محل برای حفر گمانه در پروژه های چند گمانه ای

قبلا در نوشتاری جداگانه آموزش تعیین تعداد و عمق گمانه ها برای انجام آزمایش خاک را بیان کردیم.
در این بخش در پی آن هستیم که نحوه چیدمان گمانه ها در این قبیل پروژه ها را بیان کنیم.
گمانه ها باید در حداکثر فاصله ممکن از یکدیگر حفاری شوند.
حداقل فاصله افقی بین دو گمانه 15 متر است.
در صورتی که پروژه شما دو گمانه ای است، یکی از گمانه ها را در شمال و دیگری را در جنوب ملک حفاری کنید.
برای پروژه های سه گمانه ای یا بیشتر هم شرایط مشابه است.
به طور کلی با توجه به پلان ساختمان تلاش کنید گمانه ها به هم نزدیک نباشد.
یعنی حداکثر فاصله را از یکدیگر داشته باشند.

در صورتی که ساختمان مورد نظر شمالی باشد، هر دو گمانه را در حیاط حفار کنید.
اگر ملک جنوبی باشد، سه حالت جهت انجام تست خاک میسر خواهد بود:

1. هر دو گمانه را در پیاده رو به صورت ماشینی حفر کنید
2. هر دو گمانه به صورت دستی در حیاط حفاری کنید
3. یک گمانه ماشینی در پیاده رو و یک چاه دستی در محل حیاط حفاری کنید.

تمامی هر سه حالت فوق، فاصله میان دو گمانه بیش از 15 متر باشد.

در ویدئوی زیر خلاصه ای از مطالب بالا بیان شده است.
اگر تمایل می توانید آنرا مشاهده و در خصوص محل مناسب برای حفاری برای انجام آزمایش خاک در محل پروژه خود تصمیم گیری نمایید:

 

 

 

در خصوص انتخاب بهترین محل برای حفر گمانه سوالی دارید؟

اگر برای انتخاب بهترین محل جهت انجام تست خاک سوالی دارید و یا با خواندن مطالب بالا ابهامی در ذهن شما ایجاد شد، می توانید سوالات خود را در بخش نظرات در انتهای همین مطلب بپرسید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.

طبقه‌بندی خاک به روش یونیفاید ( Unified ) یکی از مهم ترین روش های نامگذاری خاک ها می باشد.
در این مقاله، روش طبقه‌بندی متحد به زبانی ساده و روان توضیح داده می شود.

انواع خاک در سیستم یونیفاید

در سیستم طبقه‌بندی متحد، خاک ها به سه دسته طبقه‌بندی می شوند:

1- خاک درشت دانه

این دسته از خاک ها، بیش از 50 درصد وزنشان بر روی الک شماره 200 باقی می ماند.
خاک های درشت دانه به دو دسته شن و ماسه طبقه‌بندی می شوند.

2- خاک ریزدانه

این دسته از خاک ها، بیش از 50 درصد وزنشان عبوری از الک شماره دویست است.
خاک های ریزدانه، خود به دو دسته رس و لای طبقه‌بندی می شوند.

3- خاک آلی

این دسته از خاک ها از ریشه گیاهان و یا بقایای اجساد جانوران تشکیل شده اند.

 

 

علائم به کار رفته در سیستم متحد

مثل هر روش طبقه‌بندی دیگر، تعدادی علائم و اختصارات در این روش از نامگذاری خاک ها وجود دارد.
در این بخش هر یک از این علائم معرفی خواهد شد.

G: اول حرف Gravel به معنای شن
S: اول حرف Sand به معنای ماسه
C: اول حرف Clay به معنای رس
M: اول حرف Mud به معنای لای
P: اول حرف Poorly Graded به معنای بد دانه بندی
W: اول حرف Well Graded به معنای خوب دانه بندی
O: اول حرف Organic به معنای آلی
L: اول حرف Low Plasticity به معنای پلاستیسیته کم
H: اول حرف High Plasticity به معنای پلاستیسیته زیاد

 

 

روش گام به گام طبقه‌بندی خاک به روش یونیفاید

در این بخش به شیوه گام به گام و به زبانی ساده، نامگذاری هر خاک را شرح می دهیم.
گام های زیر را عینا انجام دهید تا به نتیجه دلخواه برسید.

گام اول: آزمایش دانه بندی

در ابتدا لازم است آزمایش دانه بندی انجام دهید.
آزمایش دانه بندی امروزه با سری الک صورت می گیرد.
پس از انجام آزمایش لازم است درصد عبوری از الک شماره 200 و الک شماره 4 را یادداشت کنید.

گام دوم: تعیین حرف اول خاک

همانطور که پیشتر اشاره شد، خاک ها به چهار دسته شن، ماسه، رس و سیلت طبقه‌بندی می شوند.

• اگر درصد عبوری از الک 200، کمتر از 50 درصد باشد و درصد عبوری از الک چهار بیش از 50 درصد باشد، خاک از نوع ماسه ای است.
  در نتیجه آن را با حرف S نمایش می دهیم.
• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 کمتر از 50 باشد و درصد عبوری از الک شماره چهار هم کمتر از 50 درصد باشد، خاک از نوع شنی است.
  در نتیجه آنرا با حرف G نمایش می دهیم.
• اگر درصد عبوری از الک 200 بیش از 50 درصد باشد، خاک از نوع ریزدانه است.
  حال ممکن است این خاک رس و یا سیلت باشد.
  راجع به روش های تشخیص رس از سیلت قبلا صحبت کرده ایم.
  علاقه مندان می توانند به مقاله مذکور مراجعه نمایند.

گام سوم: تعیین حرف دوم خاک

روش تعیین حرف دوم خاک، بستگی به این دارد که در بخش قبلی یا گام دوم، حرف اول اسم خاک را چه چیزی به دست آورده اید.
قبل از تعیین حرف دوم، لازم است بدانید که ضریب یکنواختی Cu و ضریب دانه بندی Cz با استفاده از روابط زیر به دست می آیند:

که در این روابط :
D10: اندازه روزنه ای که 10% از خاک از آن کوچکتر است.
D30: اندازه روزنه ای که 30% از خاک از آن کوچکتر است.
D60: اندازه روزنه ای که 60% از خاک از آن کوچکتر است.

1- تعیین حرف دوم در صورتی که حرف اول S باشد:

در صورتی که در گام قبلی حرف اول را S به دست آورده اید، خاک شما ماسه ای است.
حال برای تعیین حرف دوم بدین ترتیب عمل کنید:

• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 کمتر از 5 درصد باشد و Cz بین 1 و 3 بوده و Cu بیش از 6 باشد، خاک SW می باشد.
• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 کمتر از 5 درصد بوده و Cz بین 1 و 3 نبوده و یا Cu کمتر از 6 باشد، خاک SP است.
• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ زیر خط A یا دامنه خمیری کمتر از 4 باشد، خاک SM است.
• در صورتیکه درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ بالای خط A و یا دامنه خمیری بزرگتر از 7 باشد، خاک از نوع SC است.
• اگر درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ در محدوده هاشورخورده قرار بگیرد، خاک از نوع SM-SC خواهد بود.
• در صورتیکه بین 5 تا 12 درصد خاک از الک 200 عبور کرده باشد، ابتدا فرض میکنیم کمتر از 5 درصد عبوری از الک 200 داشته ایم.
  بعد فرض می کنیم بیش از 12 درصد عبوری از الک 200 داشته ایم.
  سپس هر دو این نامگذاری ها را با خط فاصله در کنار هم قرار می دهیم.
  مثلا ( SW-SC )

در شکل زیر خط A و منطقه هاشورخورده قابل ملاحظه است:

 

2- تعیین حرف دوم در صورتی که حرف اول G باشد:

در صورتی که در گام قبلی حرف اول را G به دست آورده اید، خاک شما شنی است.
حال برای تعیین حرف دوم بدین ترتیب عمل کنید:

• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 کمتر از 5 درصد باشد و Cz بین 1 و 3 بوده و Cu بیش از 4 باشد، خاک GW می باشد.
• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 کمتر از 5 درصد بوده و Cz بین 1 و 3 نبوده و یا Cu کمتر از 4 باشد، خاک GP است.
• در صورتی که درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ زیر خط A یا دامنه خمیری کمتر از 4 باشد، خاک GM است.
• در صورتیکه درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ بالای خط A و یا دامنه خمیری بزرگتر از 7 باشد، خاک از نوع GC است.
• اگر درصد عبوری از الک 200 بیش از 12 درصد باشد و حدود اتربرگ در محدوده هاشورخورده قرار بگیرد، خاک از نوع GM-GC خواهد بود.
• در صورتیکه بین 5 تا 12 درصد خاک از الک 200 عبور کرده باشد، ابتدا فرض میکنیم کمتر از 5 درصد عبوری از الک 200 داشته ایم.
  سپس فرض می کنیم بیش از 12 درصد عبوری از الک 200 داشته ایم.
  در انتها هر دو این نامگذاری ها را با خط فاصله در کنار هم قرار می دهیم.
  مثلا ( GW-GC )

در شکل بالا، خط A و منطقه هاشورزده مشخص است.

3- تعیین حرف دوم در صورتی که حرف اول C باشد:

• در صورتی که حد روانی خاک بیش از 50 درصد باشد خاک CH خواهد بود.
• در صورتیکه حد روانی خاک کمتر از 50 درصد باشد، خاک CL نامیده خواهد شد.

4- تعیین حرف دوم در صورتی که حرف اول M باشد:

• در صورتی که حد روانی خاک بیش از 50 درصد باشد خاک MH خواهد بود.
• در صورتیکه حد روانی خاک کمتر از 50 درصد باشد، خاک ML نامیده خواهد شد.

 

 

در خصوص نامگذاری خاک ها سوالی دارید؟

در صورتیکه راجع به طبقه‌بندی خاک ها سوالی دارید و یا با خواندن مطالب بالا سوالی در ذهنتان پیش آمده، در زیر همین مطلب و در بخش کامنت ها بپرسید.
کارشناسان مربوطه پاسخ شما را خواهند داد.