آزمایش اس پی تی SPT یا نفوذ استاندارد متداول ترین آزمایش صحرایی است.
مزایای بسیار زیاد و آسان بودنش موجب شده تا هر آزمایشگاه مکانیک خاک، نگاه ویژه ای به یادگیری این آزمایش داشته باشد.
در این نوشتار هر آنچه لازم است از آزمایش SPT بدانید، خواهید یافت.
SPT چیست
آزمایش نفوذ استاندارد یا اس پی تی SPT در سال 1927 در آمریکا برای خاک های ماسه ای و شنی ابداع شد.
در آن زمان نمونه گیری از خاک ماسه ای و شنی به راحتی نمونه گیری از خاک های رسی نبود.
لذا لازم بود دستگاهی اختراع شود که بدون نیاز به نمونه گیری، خصوصیات خاک را در محل نشان دهد.
اما امروزه کاربرد آزمایش نفوذ استاندارد SPT محدود به خاک های درشت دانه نبوده و برای خاک های ریزدانه هم به کار می رود.
پس از زلزله نیگاتای ژاپن، محققین در پی یافتن ارتباطی بین درصد تراکم و عدد SPT بودند.
پس از آن، استفاده از اس پی تی گسترش یافت و عدد SPT جهت حصول پارامترهای ژئوتکنیکی دیگر نیز گسترش یافت.
این آزمایش در حین حفاری و در فواصل دو تا سه متری در عمق خاک انجام میشود.
استاندارد انجام این آزمایش ASTM D1586 است.
فرم کلی این آزمایش به این صورت است که یک وزنه با وزن 140 پوند معادل 63.5 کیلوگرم از ارتفاع 30 اینچی که در واقع 76 سانتی متر است سقوط می کند.
روی میله متصل به وزنه، سه خط پانزده سانتی متری وجود دارد.
تعداد ضربات لازم جهت نفوذ سه خط پانزده سانتی متری، اطلاعات مفیدی به مهندسان ژئوتکنیک می دهد که موضوع این مقاله ماست.
مجموع ضربات لازم جهت نفوذ خط دوم و سوم، به عدد اس پی تی یا Nspt معروف است.
فیلم آزمایش SPT
در این بخش، قسمت کوتاهی از یک آزمایش نفوذ استاندارد برای شما تهیه شده است.
این آزمایش، با استفاده از چکش اس پی تی ماشینی انجام شده است.
در این فیلم مشاهده کردید که روی میله ای، سه خط قرمز علامت گذاری شده است.
این خطوط با هم 15 سانتی متر فاصله دارند.
یک کارگر چکش را به بالا می کشد.
کارگر دیگر مراقب است که تعادل چکش حفظ شود.
شخص فیلمبردار ضربات را شمارش می کند.
همانطور که در فیلم مشخص است، خط اول با 22 ضربه نفوذ می کند.
خط دوم با 30 ضربه نفوذ می کند.
به همین ترتیب مشاهده کردیم که خط سوم با 42 ضربه به داخل زمین نفوذ می کند.
با توجه به نتایجی که در فیلم مشاهده کردید، آیا میتوانید تیپ خاک رو حدس بزنید؟
مزایا و معایب تست SPT
دلیل اینکه آزمایش نفوذ استاندارد یکی از متداول ترین آزمایش های مکانیک خاک است، مزایای اشاره شده در زیر است:
- قابلیت انجام آزمایش حین حفاری
- ساده بودن روند انجام آزمایش
- مناسب انجام آزمایش در انواع خاک ها
- قابلیت انجام تست بر روی سنگ های ضعیف
- در دسترس بودن تجهیزات این آزمایش، در تمام کشور
از طرفی برخی معایب که در ادامه بیان میشود، موجب شده استفاده از این آزمایش محدود گردد:
- دست خوردگی زیادی در نمونه های آزمایشی ایجاد می کند.
- عدد به دست آمده از این آزمایش خام است.
برای مقاصد مختلف نیاز به تحلیل های گوناگونی روی خاک ها میباشد.
- استفاده از این آزمایش بر روی خاک های ریزدانه رسی توصیه نمیشود.
- دامنه وسیعی از تغییرات نتایج وجود دارد.
این دامنه وسیع موجب عدم اطمینان به نتایج شده است.
- در هنگام آزمایش نفوذ استاندارد، فاصله زیاد بین چکش تا دهانه گمانه، باعث میشود تا رادها و چکش آزمایش دچار نوسان و لرزش گردد.
این موضوع منجر به ایجاد خطا و کاهش دقت آزمایش میگردد.
لذا در انتخاب راد با اندازه های مناسب جهت جلوگیری از نوسان مجموعه دستگاه و حفظ تعادل آن، دقت کافی صورت گیرد.
پارامترهای موثر بر عدد اس پی تی
مقدار Nspt همواره ثابت نیست و پارامترهای مختلفی در آن موثر هستند.
با تغییر کردن این پارامترها، عدد اس پی تی نیز تغییر می کند.
این عوامل عبارتند از:
نوع خاک
در خاک های درشت دانه و تیزگوشه، عدد اس پی تی بیشتر و در خاک های ریزدانه و گرد گوشه عدد SPT کمتر است.
دانسیته نسبی
هرچه دانسیته طبیعی خاک بیشتر باشد و خاک متراکم تر باشد، مقدار عدد اس پی تی SPT بیشتر خواهد شد.
تاریخچه تنش
هرچه میزان OCR خاک بالاتر باشد میزان عدد نفوذ استاندارد SPT بالاتر خواهد بود.
تکنیک استفاده شده
نحوه انجام آزمایش اس پی تی میتواند در میزان Nspt تاثیر گذار باشد.
به عنوان مثال نوع چکش استفاده شده، تعداد دورپیچ های قرقره، قطر گمانه و… میتواند در عدد SPT تاثیر گذار باشد.
کاربردهای آزمایش نفوذ استاندارد SPT
از طریق آزمایش اس پی تی می توان بسیاری از پارامترهای ژئوتکنیکی را تخمین زد.
فقط کافیست این آزمایش را انجام دهید و با استفاده از روابط تقریبی، پارامتر دلخواه خود را به دست آورید.
در ادامه به برخی از این فرمول ها و پارامترهای ژئوتکنیکی اشاره میشود.
1- تخمین تراکم نسبی خاک (Dr)
تراکم نسبی خاک ها از حاصل تقسیم چگالی به دست آمده از آزمایش دانسیته در محل به حداکثر چگالی آزمایشگاهی به دست می آید.
اما خیلی از مواقع امکان به دست آوردن مستقیم تراکم نسبی وجود ندارد.
محققین مختلفی عدد اس پی تی را به درصد تراکم خاک مرتبط کرده اند.
اولین رابطه، فرمولی است که اسکمپتون در سال 1986 ارائه کرده است:
فرمول محاسبه تراکم نسبی با استفاده از عدد اس پی تی
در فرمول بالا، P0 تنش موثر خاک در عمق مورد بررسی است.
واحد آن کیلوپاسکال میباشد.
رابطه دیگری که برای تخمین درصد تراکم به کار می رود، رابطه ای است که توسط یوشیدا و همکارانش در سال 1988 معرفی شد.
فرمول ارایه شده به شکل زیر است:
فرمول محاسبه درصد تراکم نسبی با استفاده از آزمایش SPT
در رابطه فوق، فشار سربار موثر یا P0 را باید بر حسب کیلوپاسکال وارد کنید.
Dr به دست آمده از فرمول بالا، برحسب درصد خواهد بود.
برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به Dr خاک ها و اینکه هر عدد به دست آمده برای Dr چه معنا و مفهومی دارد، می توانید به مقاله آزمایش تراکم مراجعه نمایید.
2- تخمین مدول سختی (E)
از دیگر پارامترهایی که می توان از عددهای اس پی تی بهدست آورد، مدول الاستیسیته یا مدول سختی خاک است.
دانشمندان زیر در این زمینه فعالیت داشته اند:
- (parry (1978
- (clayton (1995
برخی محققین نیز ارتباط دادن عدد SPT ، به مدول الاستیسیته را صحیح نمی دانند و این عدد را به مدول برشی یا G ارتباط می دهند.
بعضی از روابط مدول الاستیسیته در جدول زیر خلاصه شده است.
| نوع خاک |
رابطه با عدد اس پی تی |
| ماسه شن دار |
E = 600×(Nspt+6) |
Nspt<15 |
| ماسه شن دار |
E = 600×(Nspt+6)+2000 |
Nspt>15 |
| ماسه رس دار |
E = 320 × (Nspt + 15) |
| لای |
E = 300 × (Nspt + 6) |
| ماسه شن دار |
E = 1200 × (Nspt+6) |
| ماسه بیش تحکیم |
E = 40000 + 1050 × Nspt |
| ماسه عادی تحکیم |
E = 2750 × Nspt |
| ماسه اشباع |
E = 250 × (Nspt + 15) |
| ماسه عادی تحکیم |
(E = 18500 × ln (Nspt |
| ماسه عادی تحکیم |
E = 6000 × Nspt |
| ماسه عادی تحکیم |
E = 500 × (Nspt + 15) |
| ماسه عادی تحکیم |
( E = 7000 ×√( Nspt |
مرجع روابط فوق کتاب تحلیل و طراحی پی نوشته باولز لست.
واحد مدول الاستیسیته در فرمول های بالا، کیلوپاسکال میباشد.
3- تخمین زاویه اصطکاک داخلی (Ø)
زاویه اصطکاک داخلی ازجمله پارامترهای مقاومت برشی است که از آزمایش سه محوری به دست می آید.
می توان با روابط ارائه شده توسط محققین زیر، این پارامتر را به صورت غیرمستقیم نیز به دست آورد:
- (Meyerhof (1976
- (Peak and Hansen (1967
- (Demell (1971
برخی از روابط پیشنهادی که رابطه بین زاویه اصطکاک داخلی و عدد اس پی تی را بیان می کنند در جدول زیر آورده شده است.
| رابطه Ø با عدد SPT |
| Ø= 0.45×Nspt+20 |
| Ø= (18×Nspt)^0.5+15 |
| Ø= 0.36×Nspt+27 |
| Ø=28 + 0.15 × Dr |
در روابط فوق مقدار Ø بر حسب درجه به دست می آید.
مرجع هر سه رابطه بالا، کتاب تحلیل و طراحی پی باولز است.
لازم به ذکر است مقدار دقیقتر زاویه اصطکاک داخلی را می توانید از آزمایش برش مستقیم نیز به دست آورید.
4- تخمین مقاومت برشی زهکشی نشده (Cu)
این پارامتر از آزمایش سه محوری UU به صورت مستقیم به دست می آید.
اما می توان آن را به صورت غیر مستقیم از عدد SPT نیز به دست آورد.
برای رسیدن به این هدف باید از روابط ارائه شده توسط (Bowels (1996 استفاده کرد.
این دانشمند عقیده داشت که هنگام انجام آزمایش SPT آب فرصت زهکشی نداشته و شرایط مشابه آزمایش سه محوری زهکشی نشده است.
5- ارزیابی روانگرایی
از نتایج آزمایش SPT می توان جهت تخمین پتانسیل روانگرایی در خاک های ماسه ای استفاده کرد.
بدین ترتیب که در خاک های ماسه ای با سطح آب زیرزمینی بالا، هنگامی که Nspt در خاک بالا باشد احتمال روانگرایی کم است و بالعکس.
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله (Seed et al. (1986 و یا مقالات روانگرایی ایشیهارا را مطالعه کنید.
6- تعیین تیپ بندی خاک
انواع تیپ بندی خاک به صورت مستقیم با استفاده از سرعت موج برشی و از آزمایش دانهول به دست می آید.
اما با استفاده از عدد اس پی تی بهدست آمده می توان تیپ خاک را تعیین کرد.
-
تعیین تیپ خاک با SPT ماشینی
در آزمایش SPT ماشینی اگر عدد اس پی تی، بیش از 50 باشد خاک از نوع دو و یک است.
اگر عدد اس پی تی بین 15 تا 50 باشد، خاک تیپ سه است.
در شرایطی که عدد اس پی تی کمتر از 15 باشد، خاک تیپ چهار است.
-
تعیین تیپ خاک با SPT دستی
در آزمایش SPT دستی یا آلمانی، اگر عدد اس پی تی بیش از 160 باشد، خاک از نوع دو یا یک است.
اگر عدد اس پی تی بین 48 تا 160 باشد، خاک از نوع سه است.
در صورتی که عدد SPT زیر 48 باشد، خاک از نوع چهار است.
به عنوان تمرین، در فیلم آزمایش اس پی تی که در ابتدای این مطلب مشاهده کردید، در بخش کامنت ها، بگید خاک تیپ چنده؟ :)
7- تعیین سرعت موج برشی (Vs)
سرعت موج برشی در خاک ها، به سرعت حرکت موج S یا موج برشی در پروفیل خاک گفته میشود.
سرعت این موج به صورت مستقیم از آزمایش دانهول به دست می آید.
اما در طول زمان های مختلف روابط زیادی برای تخمین سرعت موج برشی ارائه شده است.
با استفاده از جدول زیر می توانید سرعت موج برشی را بر حسب نتایج آزمایش SPT تخمین بزنید.
در جدول زیر سرعت موج برشی بر حسب متر بر ثانیه ارائه شده است.
شایان ذکر است در روابط ارائه شده N ، عدد اس پی تی است.
در واقع N، مجموع دو عدد دوم و سوم در آزمایش SPT میباشد.
Z عمق قرار گیری خاک نسبت به صفر-صفر زمین است.
| سرعت موج برشی (Vs) |
منبع |
| 19×(N^0.6) |
Kanai et al. (1966) |
| 82×(N^0.39) |
Ohsaki and Iwasaki (1973) |
| 92×(N^0.329) |
Imai and Yoshimura (1975) |
| 90×(N^0.341) |
Imai et al. (1975) |
| 91×(N^0.337) |
Imai (1977) |
| 85×(N^0.348) |
Ohta and Goto (1978) |
| 61×(N^0.5) |
Seed and Idriss (1981) |
| 97×(N^0.314) |
Imai and Tonouchi (1990) |
| 76×(N^0.33) |
Imai and Yoshimura (1975) |
| 121×(N^0.27) |
Yokota et al. (1991) |
| 85×(N^0.31) |
Ohta and Tosiuna (1970) |
| 100×(N^0.33) |
Jopan (1980) |
| 84.5 × ((z+1)^0.246) × N^0.118 |
Lee (1992) |
| 59×(N^0.47) |
Ohsaki and Iwasaki (1973) |
| 100×(N^0.29) |
Sykora and Stokee (1983) |
| 116×(N^0.277) |
Gatmiri (2000) |
| 94×(N^0.34) |
Ohta and Goto (1978) |
| 32×(N^0.5) |
Shibata (1970) |
| 87×(N^0.36) |
Ohta et al. (1972) |
| 88×(N^0.34) |
Ohta and Goto (1978) |
| 80×(N^0.33) |
Jopan (1980) |
| 56×(N^0.5) |
Seed et al. (1983) |
| 125×(N^0.3) |
Okamota et al. (1989) |
| 57×(N^0.49) |
Lee (1990) |
| 82.8×[(z+1)^0.223]×[N^0.134] |
Lee (1992) |
| 69×(z^0.2)×(N^0.17) |
Jamiolkowski et al. (1988) |
| 75.9×(z^0.2)×(N^0.17) |
Jamiolkowski et al. (1988) |
| 100×(z^0.2)×(N^0.17) |
Jamiolkowski et al. (1988) |
| 83×(z^0.14)×(N^0.25) |
Yoshida et al. (1988) |
| 22×(N^0.85) |
Jafari et al.(2000) |
| 134×(z^0.2)×(N^0.3) |
Baziar et al. (1998) |
| 161×(N^0.227) |
Jica (2000) |
8- تخمین مدول عکس العمل بستر (Ks)
مدول عکس العمل بستر (Ks) مقدار تنشی است که اگر به صورت قائم بر روی بستری وارد شود، موجب نشست به اندازه یک واحد خواهد شد.
مقدار دقیق این پارامتر، از آزمایش بارگذاری صفحه بهدست می آید.
اما می توان این مقدار را با استفاده از جدول زیر نیز تخمین زد.
شایان ذکر است در جدول پایین، مقاومت محدود نشده بر حسب کیلوگرم بر سانتی متر مربع و مدول عکس العمل بستر بر حسب کیلوگرم بر سانتی متر مکعب بیان شده است.
برای تخمین مدول عکس العمل بستر در خاک های چسبنده از جدول زیر استفاده کنید.
| خاک چسبنده |
| میزان تراکم |
مقاومت محدود نشده |
مدول عکس العمل بستر |
| سفت |
1-2 |
2.7 |
| خیلی سفت |
2-4 |
2.7-5.4 |
| سخت |
بیش از 4 |
5.4-10.8 |
برای تخمین مدول عکس العمل بستر در خاک های دانه ای از جدول زیر استفاده کنید.
| خاک دانه ای |
| میزان تراکم |
عدد SPT |
مدول عکس العمل بستر |
| شل |
کمتر از 10 |
0.9-1.5 |
| متوسط |
10-30 |
0.9-4.7 |
| متراکم |
بیش از 30 |
2.9-18 |
9- تخمین ظرفیت باربری خاک
با استفاده از نتایج حاصل از آزمایش spt می توان ظرفیت باربری خاک را مطابق فرمول زیر محاسبه کرد:
فرمول تخمین ظرفیت باربری با استفاده از عدد اس پی تی
در رابطه بالا عدد اس پی تی، مربوط به عددی است که از عمق تقریبی 0.75B به دست آمده باشد.
B عرض پی است.
در رابطه فوق، ضریب اطمینان 8 لحاظ شده است.
ظرفیت باربری که از فرمول بالا بهدست بیاید، واحدش کیلوپاسکال است.
مرجع فرمول فوق کتاب تحلیل و طراحی پی باولز است.
انواع آزمایش نفوذ استاندارد SPT
چکش های آزمایش اس پی تی به دو دسته کلی تقسیم بندی می شوند.
در این بخش این دو نوع چکش معرفی شده و با یکدیگر مقایسه می گردند:
SPT ماشینی
آزمایش اس پی تی ماشینی یا آزمایش اس پی تی استاندارد، آزمایشی است که توسط دستگاه حفاری صورت می گیرد.
نوک چکش سه خط پانزده سانتی متری دارد.
وزنه 63.5 کیلوگرمی تا ارتفاع 76 سانتی متری بالا آمده و از بالا رها میشود.
در این آزمایش اگر عدد اس پی تی بالاتر از عدد پنجاه باشد، خاک از نوع دو است.
ابتدای این مقاله، فیلمی از آزمایش اس پی تی ماشینی قرار گرفته است.
SPT دستی
آزمایش اس پی تی ماشینی در هر موقعیتی قابل انجام نیست.
لذا نوع کوچک شده ای از آزمایش اس پی تی استاندارد، SPT دستی یا اس پی تی آلمانی اختراع شد.
دلیل این اختراع این بود که بتواند خصوصیات خاک را در همه جا به ما نشان دهد.
این آزمایش بر اساس استاندارد DIN آلمان انجام میشود.
از این رو به اس پی تی آلمانی نیز معروف است.
پیش از شروع انجام آزمایش SPT در چاهک های دستی، میبایست در ابتدای فیلم، مترکشی با متر دستی صورت گیرد.
تا عمق و تراز انجام آزمایش SPT مشخص گردد.
سپس تکنسین آزمایش و دستگاه آزمایش نفوذ استاندارد وارد چاهک گردند و آزمایش انجام گردد.
در این آزمایش مرز بین خاک تیپ دو و تیپ سه، عدد 160 است.
برای تبدیل نتایج آزمایش اس پی تی دستی به ماشینی از ضریب 3.2 استفاده میشود.
مثلا اگر عدد SPT در آزمایش دستی، 32 شد، به این معناست که اگر آزمایش را با چکش استاندارد ماشینی انجام می دادیم، نتیجه معادل 10 می شد.
تفسیر نتایج آزمایش spt
حالا که با انواع مختلف آزمایش های اس پی تی آشنایی پیدا کردین، وقت آن رسیده که تفسیر نتایج بهدست آمده از آن را هم یاد بگیرید.
همانطور که قبلا گفتیم این آزمایش به دو دسته ماشینی و دستی طبقه بندی میشود.
حال تفسیر نتایج را برای هر دو حال بیان می کنیم:
1- تفسیر نتایج تست SPT ماشینی
همانطور که قبلا گفتیم، نتایج حاصل از آزمایش اس پی تی ماشینی بین 0 تا 50 میباشد.
اگر عدد اس پی تی بین 0 تا 15 بود یعنی خاک ضعیف و شل است.
درصورتیکه این عدد بین 15 تا 50 بود یعنی خاک متوسط است.
اگر Nspt بیش از 50 بود، خاک قوی و محکم است.
2- تفسیر نتایج آزمایش اس پی تی دستی
تست SPT دستی نیز شرایط مشابهی مثل آزمایش ماشینی دارد.
با این تفاوت که ضریب 3.2 به آن اعمال میشود.
اگر عدد اس پی تی بین 0 تا 48 بود، خاک ضعیف و شل است.
در شرایطی که عدد SPT بین 48 تا 160 شد، خاک متوسط است.
و در صورتی که این عدد بیش از 160 باشد، نشان دهنده خاک قوی و محکم است.
تفاوت آزمایش spt و cpt
خیلی وقتها آزمایشگاه های مکانیک خاک این دو واژه را با یکدیگر اشتباه می گیرند.
هر چند شباهت های زیادی بین این دو آزمایش وجود دارد، اما ماهیت آزمایش CPT با آزمایش نفوذ استاندارد متفاوت است.
نحوه انجام آزمایش اس پی تی طوری است که نوک مخروط به خاک ضربه می زند.
در صورتی که در تست سی پی تی اصلا ضربه در کار نیست.
نوک مخروط آزمایش سی پی تی به جای ضربه زدن داخل خاک فرو می رود.
از مقاومت نوک و مقاومت جدار مخروط، می توان پارامترهای ژئوتکنیکی خاک ها را تخمین زد.
شرح کامل تست اس پی تی را که در همین مقاله گفتیم.
برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به تست سی پی تی نیز می توانید به مقاله آزمایش CPT مراجعه کنید.
نکات مهم هنگام انجام تست اس پی تی
هنگام انجام آزمایش نفوذ استاندارد لازم است نکات زیر را به دقت انجام دهید:
- قبل از انجام آزمایش گمانه باید تمیز باشد.
سطح مایع حفاری پایین تر از سطح آب زیر زمینی باشد.
- جهت جت آب شستشو افقی باشد.
خروج آب از نمونه گیر نباید در جهت قائم انجام شود.
- راد ها نباید بیش از عمق اندازه گیری مقاومت کوبیده شوند.
هنگام انجام آزمایش نفوذ استاندارد، توجه شود که رادهای داخل گمانه کاملا در امتداد هم بسته و ثابت (تا آخر رزوه) شوند.
از به کارگیری رادهای معیوب و دارای انحراف، خودداری گردد.
- لازم است آزمایش هر یک تا سه متر انجام شود.
- اگر میله و تجهیزات آزمایش تحت وزن خودشان به داخل زمین فرو رود، Nspt=0 لحاظ میشود.
- اگر آزمایش در زمین های سنگی یا بسیار سخت انجام شود، بهتر است از مخروط توپر به جای نمونه گیر توخالی استفاده شود.
اینکار باعث میشود لبه های نمونه گیر آسیب نبیند.
- طناب مورد استفاده در آزمایش SPT، باید از جنس نخی باشد.
از سیم، کابل و موارد مشابه استفاده نگردد.
ضمناًٌ دور طناب بر روی طبلک نیز طبق استاندارد ASTM آزمایش SPT رعایت شود.
- در هنگام بارندگی، انجام آزمایش نفوذ استاندارد نتایج قابل اطمینانی نخواهد داشت.
لذا پیشنهاد میگردد، از انجام آزمایش و نمونه گیری در این شرایط اجتناب شود.
چه زمانی آزمایش SPT متوقف میشود؟
در صورتی که یکی از شرایط زیر پیش آید لازم است آزمایش متوقف گردد:
- چنانچه ضربات اس پی تی در کل برای 30 سانتی متر بیش از 100 شود.
- در صورتی که عدد اس پی تی برای یکی از 15 سانتی متر اول، دوم یا سوم بیش از 50 شود.
- حین ده ضربه اول هیچگونه تغییری در نفوذ ایجاد نشود.
اگر یکی از سه حالت فوق رخ داد، لازم است فرایند کوبیدن متوقف شود.
عدد اس پی تی در این شرایط به صورت کسری بیان میشود.
صورت کسر عدد اس پی تی و مخرج کسر میزان نفوذ.
اگر توقف بخاطر برخورد با سنگ باشد، لازم است ضوابط آزمایش خاک هنگام برخورد با زمین سنگی به طور کامل انجام شود.
spt مخفف چیست ؟
این کلمه مخفف Standard Penetration Test است.
معنی آن “آزمایش نفوذ استاندارد” میباشد.
آموزش خصوصی تست نفوذ استاندارد SPT
در صورتی که تمایل به یادگیری آزمایش اس پی تی را به صورت عملی و خصوصی دارید، می توانید در دوره عملی آموزش آزمایش های آزمایشگاه مکانیک خاک شرکت نمایید.
نکات مهم راجع به فیلمبرداری تست SPT
آزمایش اس پی تی یکی از آزمایش هایی است که لازم است از آن فیلمبرداری شود.
باید این فیلمها را تحویل سازمان نظام مهندسی داد.
نظام مهندسی فیلم ها را چک می کند.
در این بخش نکاتی می گوییم که در هنگام فیلمبرداری از این آزمایش باید رعایت کنید:
1- در آزمایش نفوذ استاندارد، فیلم به گونه ای گرفته شود که ابتدا تابلو مشخصات نشان داده شود.
در انتها نیز پس از درج نتایج ضربات SPT بر روی تابلو، فیلم قطع شود.
2- در فیلم SPT، اندازه گیری فواصل مندرج، با متر نمایش داده شود.
کلیه فیلمهای آزمایش SPT بایستی به گونه ای تهیه گردد که همراه با عملیات راد کشی یا رادگذاری باشد.
هدف از این عمل تعیین عمق آزمایش میباشد.
3- در انجام آزمایش نفوذ استاندارد، ضروری است ارتفاع سقوط چکش بر روی میله هادی سقوط چکش، بطور مشخص و به وضوح
علامت گذاری شود.
مطابق ضوابط و استانداردهای مربوطه، در کلیه ضربات SPT، ارتفاع سقوط چکش بصورت یکنواخت از محل علامت گذاری شده، رعایت گردد.
4- در آزمایش SPT میبایست از نمونه گیر دوکفه ای و کفشک برای کلیه خاکها استفاده گردد.
لیکن بنابر پیشنهاد آن دستورالعمل، استفاده از مخروطه توپر 60 درجه به جای کفشک، صرفاًٌ در خاکهای شنی درشت دانه، بلامانع میباشد.
همچنین میبایست سلامت ابزار نفوذ استاندارد، حتماً در فیلم بصورت واضح نمایش داده شود.
در ابتدا یا انتهای فیلم SPT برای هر عمق، رادکشی یا رادگذاری به منظور تعیین عمق آزمایش، حتما ارائه گردد.
5- ارتفاع سقوط چکش به میزان 76 سانتی متر بر روی چکش، حتماً علامت گذاری شده و رعایت ارتفاع سقوط آزاد چکش الزامی میباشد.
در خصوص آزمایش SPT سوالی دارید؟
در صورتی که پس از مطالعه مطالب بالا سوالی برایتان پیش آمد و یا در مورد نحوه انجام آزمایش SPT سوالی دارید، در بخش دیدگاه ها، زیر همین نوشته، سوالتان را مطرح فرمایید.
کارشناسان ما کمتر از چند دقیقه سوالتان را پاسخ خواهند داد.
