مراحل انجام آزمایش خاک ساختمان کدامند؟
در این نوشتار در پی آن هستیم تا مراحل انجام یک تست خاک ساختمان را برای شما شرح بدیم.
در ابتدا به صورت خلاصه تمامی مراحل را می گوییم.
سپس تمامی مراحل را شرح می دهیم.
مراحل انجام یک آزمایش خاک عبارتند از:
- بازدید از محل پروژه توسط آزمایشگاه مکانیک خاک
- ثبت برگه تعهد در دفتر خدمات الکترونیک شهر توسط مالک
- ایجاد درخواست توسط شهرداری در کارتابل شرکت و نظام مهندسی
- ثبت و اعلام شروع حفاری از طریق کارتابل خدمات مهندسی توسط شرکت
- انجام مطالعات صحرایی توسط آزمایشگاه خاک
- انجام آزمایشهای آزمایشگاهی توسط شرکت آزمایشگاهی
- تکمیل چک لیست گمانه ها در کارتابل توسط شرکت خدمات آزمایشگاهی
- تهیه و بارگذاری و ارسال گزارش ژئوتکنیک
- ارائه فیلم مطالعات صحرایی به واحد کنترل مطالعات ژئوتکنیک
- ارسال فایل گزارشها توسط شرکت آزمایشگاه خاک
- کنترل فیلم و گزارش توسط واحد کنترل مطالعات ژئوتکنیک
- انجام بازرسی در صورت نیاز توسط نظام مهندسی
- اعلام نتیجه کنترل ها به شهرداری و کنترل نقشه
حالا به مشروح مراحل انجام آزمایش خاک می پردازیم:
گام اول: بازدید از محل
اولین کاری که یک آزمایشگاه انجام می دهد، بازدید از محل پروژه است.
هدف از بازدید محل، این است که متوجه بشیم حفاری دستی برای آن ساختمان مناسب تر است یا حفاری ماشینی.
حفاری مناسب برای ساختمان های مختلف با یکدیگر متفاوت است.
طبق قوانین فعلی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، لازم است آزمایش خاک، بعد از صدور عوارض شهرداری شروع شود.
در طی این مرحله، موقعیت زمین و شرایط همسایه ها و جهت ساختمان از نظر شمالی یا جنوبی بودن، مورد بررسی قرار می گیرد.
پس از این بررسی، قیمت حفاری، نوع حفاری و دیگر جزییات پروسه آزمایش خاک مشخص می شود.
گاهی ممکن است کارشناس آزمایشگاه، به جای بازدید از محل پروژه، موقعیت آنرا از روی نقشه بررسی کند.
در این شرایط لازم است مدارک از سوی مالک برای آزمایشگاه ارسال شود، تا بررسی ها صرفا روی نقشه صورت گیرد.
گام دوم: دریافت مدارک
پس از بازدید از محل، لازم است دو مدرک برای آزمایشگاه ارسال شود:
اولی دستور نقشه
دومی نقشه معماری
دستور نقشه برای این است که آزمایشگاه هویت مالک را بداند.
سپس اطلاعات آنرا برای ثبت در قرارداد استفاده کند.
نقشه معماری هم برای تعیین ابعاد و عمق اسقرار پی.
با دانستن ابعاد و عمق تراز پی تعداد و عمق گمانه ها برای انجام آزمایش خاک مشخص می شود.
ارسال این دو مدرک از طریق تلگرام یا واتساپ صورت می گیرد.
لذا نیاز به حضور فیزیکی نیست.
گام سوم: عقد قرارداد
پس از آنکه مدارک ارسالی توسط کارفرما بررسی شد، بر پایه مدارک ارسالی قرارداد آزمایش خاک تنظیم می گردد.
در این قرارداد کلیه خدمات آزمایشگاهی شرح داده شده و قیمت تست خاک در آن مشخص است.
این قرارداد برای مالک ارسال می شود.
در صورتی که نیاز به اصلاح بود، اصلاحات مالک اعمال می گردد.
وگرنه مالک برای عقد قرارداد به محل آزمایشگاه مراجعه می کند.
در زمان عقد قرار داد، برگ تعهد خدمات ژئوتکنیک به مالک تقدیم می گردد.
لازم است برگه سبز را پس از گواهی امضا کردن، تحویل دفتر خدمات الکترونیک دهد.
برگ سبز ژئوتکنیک یکی از مدارکی است که آزمایشگاه مکانیک خاک به مالک ساختمان می دهد.
مالک آن را جهت استعلام، به دفتر خدمات الکترونیک می برد.
تصویر برگ سبز را می توانید در شکل زیر ببینید:

برگه سبز آزمایش خاک
در این مرحله، دفتر خدمات الکترونیک با بررسی تعداد کار همزمان و اعتبار پروانه شرکت خدمات آزمایشگاهی، اقدام به استعلام برگه می نماید.
در صورتی که شرکت هیچگونه مشکلی نداشته باشد، آن برگه تعهد را سریال می کند.
گام چهارم: حفاری و آزمایش های صحرایی
پس از استعلام برگه سبز ژئوتکنیک توسط مالک، مراحل اجرایی کار آغاز خواهد شد.
اکیپ حفاری دستی یا ماشینی به محل اعزام شده و حفاری را آغاز می نمایند.
یکی از عوامل سرعت بخشیدن به روند اخذ تاییدیه مکانیک خاک، استفاده از گروه حفاری مناسب است.
اگر اکیپ حفاری تجربه کافی نداشته باشند و یا دستگاه حفاری آنها قدرت لازم را نداشته باشد، ممکن است پروسه مطالعات و آزمایش های صحرایی، روزها و شاید هفته ها به تعویق بیفتد.
در حین حفاری ها، آزمایش های صحرایی مختلفی مثل تست SPT و آزمایش دانسیته در محل انجام می شود.
نمونه گیری از اعماق مختلف زمین نیز در همین مرحله انجام می شود.
گام پنجم: استقرار کارشناس ژئوتکنیک
پس از استقرار دستگاه حفاری، کارشناسی از شرکت بر سر پروژه اعزام می شود.
این کارشناس، فیلم هایی از روند انجام آزمایش می گیرد تا به سازمان نظام مهندسی ارائه کند.
از دیگر عواملی که موجب تسریع در روند اخذ تاییدیه آزمایش خاک می شود، کارشناس مجرب مستقر در محل پروژه است.
اگر این کارشناس اطلاعات به روز و دقیق نداشته باشد، ممکن است آزمایش هایی که انجام میدهد مورد تایید سازمان نظام مهندسی قرار نگیرد.
در نتیجه روند اخذ تاییدیه به تعویق بیفتد.
لذا توصیه می گردد جهت سرعت بخشیدن به روند تایید، از گروه حفاری با تجربه و کارشناس خبره استفاده گردد.
درج شماره درخواست کارتابل خدمات مهندسی در تابلو مشخصات پروژه الزامی می باشد.
تا از انجام مطالعات صحرایی پس از ثبت برگ اطمینان حاصل شود.
عدم درج شماره درخواست کارتابل خدمات مهندسی به منزله انجام حفاری پیش از ثبت برگه تعهد می باشد.
و بعنوان تخلف شرکت خدمات آزمایشگاهی محسوب می گردد.
برهمین اساس امکان بررسی مستندات تا زمان انجام مجدد حفاری براساس شماره درخواست مندرج در تابلو مشخصات پروژه نمی باشد.
لازم بذکر است که درج شماره درخواست شهرسازی به هیچ عنوان موید موضوع فوق نمی باشد.
لذا درج شماره درخواست شهرسازی که در دستور نقشه شهرداری هنگام صدور دستور نقشه درج می گردد و مستقل از زمان ثبت برگ تعهد ژئوتکنیک می باشد در تابلو مشخصات پروژه نمی باشد.
گام ششم: آزمایش های آزمایشگاهی
پس از اتمام حفاری، نمونه های اخذ شده از گمانه به آزمایشگاه انتقال پیدا می کند.
این نمونه ها به دقت بسته بندی می شوند تا حین انتقال به آزمایشگاه آسیبی نبینند.
حفظ رطوبت نمونه ها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
لذا برای انتقال نمونه ها از نایلون های کیپ زیپ اسفاده می گردد.
پس از رسیدن نمونه ها به محل آزمایشگاه، تست های زیر بر روی آنها انجام می شود:
پس از انجام این تست های آزمایشگاهی، نتایج در قالب شیت های آزمایشگاه خاک، به گزارش نویس مکانیک خاک داده می شود.
گام هفتم: تهیه دفترچه مکانیک خاک
بعد از اینکه حفاری ها به صورت کامل انجام شد و آزمایش ها بر روی نمونه های خاک صورت گرفت، نتایج آزمایش در قالب یک دفترچه آماده می شود.
به این دفترچه که تقریبا هفتاد صفحه است، دفترچه مکانیک خاک گفته می شود.
گزارش مکانیک خاک شامل نتایج حاصل از آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی است.
مهندس محترم محاسب با استفاده از این دفترچه، می تواند طراحی ساختمان را دقیق تر انجام دهد.
یک نمونه دفترچه مکانیک خاک در همین وبسایت قابل دانلود است.
گام هشتم: ارسال مدارک به نظام مهندسی
مرحله بعدی مربوط به ارسال مدارک و مستندات به سازمان نظام مهندسی استان تهران است.
در این مرحله تمامی مستندات آزمایش های صحرایی و آزمایشگاهی را به سازمان نظام مهندسی در یک یا چند حلقه DVD ارسال می شود.
بررسی فیلم ها و مستندات آزمایش ها، به صورت دقیق در بخش ژئوتکنیک سازمان انجام می شود.
اگر در انتخاب آزمایشگاه مناسب دقت کافی داشته باشیم، طی کردن این مرحله آنچنان زمان بر نخواهد بود.
چرا که شرکت های آزمایشگاهی معتبر و با تجربه به آزمایش ها و قوانین روز، مسلط بوده و آزمایش های آنان معمولا بدون مشکل تایید خواهد شد.
لیستی از آزمایشگاه های خاک در داخل لینک زیر می توانید مشاهده کنید.
در سایت بازار خاک نیز می توانید به برخی آزمایشگاه ها دسترسی پیدا کنید.
پس از تایید گزارش خاک چه می شود؟
پس از تایید سیستمی نظام مهندسی، نتایج تمام مطالعات و آزمایش های صورت گرفته به صورت مکتوب در دفترچه ای موسوم به دفترچه مکانیک خاک گنجانده و تحویل مالک می گردد.
در دفترچه مکانیک خاک اطلاعاتی نظیر ظرفیت باربری، تیپ خاک، مدول الاستیسیته و… وجود دارد.
این موارد می تواند اطلاعات خام مورد نیاز مهندسین محاسب باشد.
خاک تهران به طور عمده تیپ دو یا تیپ سه است.
در خصوص مراحل انجام آزمایش خاک سوالی دارید؟
در صورتی که در خصوص مطالب بالا نظری دارید و یا پیرامون مراحل انجام آزمایش خاک و دریافت تاییدیه از نظام مهندسی سوالی در ذهن دارید، می توانید در بخش دیدگاه ها در زیر همین نوشته آن را مطرح نمایید.
کارشناسان ما پس از چند دقیقه پاسخ شما را خواهند داد.